Η ολλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων επέβαλε στην Uber πρόστιμο 825 εκατ. ευρώ για τον τρόπο με τον οποίο, σύμφωνα με την απόφασή της, απενεργοποιούνταν λογαριασμοί οδηγών μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Το ποσό είναι περίπου 966 εκατ. δολάρια και αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη κύρωση που έχει επιβληθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (GDPR), όπως μετέδωσε το TechCrunch επικαλούμενο το Reuters.
Τι καταλογίζουν οι ολλανδικές αρχές
Η έρευνα ξεκίνησε έπειτα από καταγγελίες ότι λογαριασμοί οδηγών απενεργοποιούνταν χωρίς επαρκή προειδοποίηση ή ουσιαστική ανθρώπινη εποπτεία. Η αντιπρόεδρος της ολλανδικής αρχής, Monique Verdier, δήλωσε ότι η Uber υπέπεσε σε «σοβαρές παραβάσεις» και υποστήριξε πως αποφάσεις με τόσο μεγάλες συνέπειες δεν πρέπει να λαμβάνονται από έναν υπολογιστή μόνο του.
Η θέση της αρχής δεν σημαίνει ότι κάθε αυτοματοποιημένος έλεγχος είναι παράνομος. Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν μια πλατφόρμα μπορεί να εξηγήσει την απόφαση, να εξασφαλίσει ανθρώπινη επανεξέταση και να δώσει στον εργαζόμενο πραγματική δυνατότητα προσφυγής, ειδικά όταν η απενεργοποίηση στερεί το εισόδημά του.
Η απάντηση της Uber
Η Uber αμφισβητεί την απόφαση και ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι περισσότερες αναστολές είναι σύντομες, ότι οι μόνιμες απενεργοποιήσεις δεν γίνονται χωρίς ανθρώπινο έλεγχο και ότι οι οδηγοί έχουν δικαίωμα να προσφύγουν. Η ολλανδική αρχή, ωστόσο, αναφέρει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγοί απενεργοποιήθηκαν οριστικά χωρίς ανθρώπινη αξιολόγηση — σημείο που η Uber αμφισβητεί.
Η υπόθεση ξεκίνησε από τον πρώην οδηγό της Uber στη Γαλλία Brahim Ben Ali. Σύμφωνα με το TechCrunch, ο Ben Ali συγκέντρωσε μαρτυρίες από 170 ακόμη οδηγούς και προσέφυγε στις ολλανδικές αρχές, όπου βρίσκεται η ευρωπαϊκή έδρα της Uber. Στην προσπάθεια συμμετείχε και η ελβετική οργάνωση ψηφιακών δικαιωμάτων PersonalData.io.
Γιατί η υπόθεση ξεπερνά την Uber
Η απόφαση μεταφέρει τη συζήτηση για τη λεγόμενη αλγοριθμική διοίκηση από το επίπεδο των γενικών προειδοποιήσεων στην πραγματική κανονιστική επιβολή. Πλατφόρμες διανομής, μετακίνησης και παροχής υπηρεσιών χρησιμοποιούν λογισμικό για να αξιολογούν συμπεριφορές, να εντοπίζουν πιθανή απάτη και να περιορίζουν την πρόσβαση εργαζομένων στην εφαρμογή.
Όταν όμως ο κανόνας λειτουργεί ως «μαύρο κουτί», ο οδηγός μπορεί να χάσει την πρόσβαση στην εργασία του χωρίς να γνωρίζει ποιο δεδομένο οδήγησε στην απόφαση ή πώς θα διορθώσει ένα λάθος. Το πρόστιμο δείχνει ότι η ευθύνη δεν μεταβιβάζεται στον αλγόριθμο: παραμένει στην εταιρεία που σχεδιάζει, εφαρμόζει και ελέγχει το σύστημα.
Το μήνυμα για την ελληνική αγορά
Στην Ελλάδα, η εξέλιξη αφορά άμεσα τις πλατφόρμες μετακίνησης και διανομής, αλλά και κάθε εργοδότη που χρησιμοποιεί λογισμικό για προσλήψεις, αξιολόγηση ή πρόσβαση σε βάρδιες. Η συμμόρφωση δεν θα κριθεί μόνο από την ύπαρξη ενός κουμπιού ένστασης, αλλά από το αν υπάρχει κατανοητή αιτιολόγηση, έγκαιρη ανθρώπινη παρέμβαση και διαδικασία διόρθωσης.
Το ζητούμενο για τις επιχειρήσεις είναι να αντιμετωπίζουν τα αυτοματοποιημένα συστήματα ως εργαλεία που χρειάζονται διακυβέρνηση και έλεγχο, όχι ως ουδέτερους διαιτητές. Για τους εργαζομένους, η υπόθεση Uber υπενθυμίζει ότι η προστασία προσωπικών δεδομένων συνδέεται πλέον άμεσα με την προστασία της ίδιας της εργασίας.
Πηγή: TechCrunch