Η Amazon Web Services υπόσχεται περισσότερα από 1 δισ. δολάρια σε κοινότητες που φιλοξενούν data centers μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Η κίνηση έρχεται καθώς οι υποδομές που τροφοδοτούν την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης συναντούν όλο και πιο έντονες αντιδράσεις για το ρεύμα, το νερό και τη ρύπανση.
Τι περιλαμβάνει η δέσμευση
Σύμφωνα με την Amazon, οι τοπικές κοινότητες θα αποφασίζουν πώς θα αξιοποιούνται τα χρήματα, με προτεραιότητες όπως η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση, η ενεργειακή προσιτότητα, το νερό και η προστασία της ενέργειας. Η εταιρεία λέει ότι έχει ήδη συνεισφέρει πάνω από 1 δισ. δολάρια στις κοινότητες των data centers τα τελευταία τρία χρόνια.
Παράλληλα, η AWS δεσμεύεται να μην αυξάνονται οι λογαριασμοί ρεύματος ή να εξαντλούνται τα τοπικά αποθέματα νερού εξαιτίας των εγκαταστάσεών της. Ένας από τους στόχους είναι να γίνει water positive έως το 2030 — να αναπληρώνει δηλαδή περισσότερο νερό από όσο καταναλώνουν τα data centers της. Η Amazon υποστηρίζει ότι το 75% των έργων της έχει ήδη πετύχει αυτόν τον στόχο.
Γιατί η αντίδραση παραμένει έντονη
Η Stand.earth, περιβαλλοντική οργάνωση που παρακολουθεί τις επιπτώσεις των data centers, θεωρεί τη δέσμευση ανεπαρκή σε σχέση με την κλίμακα των επενδύσεων. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η ανακοίνωση υποβαθμίζει τις εκπομπές και παρακάμπτει κρίσιμες επιπτώσεις από την ενεργειακή υποδομή που τροφοδοτεί τα κέντρα δεδομένων.
Κεντρικό σημείο της κριτικής είναι ένα υπό κατασκευή εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας στο Pecos του Τέξας. Η Stand.earth εκτιμά ότι θα μπορούσε να γίνει η μεγαλύτερη πηγή κλιματικής ρύπανσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, με 33 εκατ. τόνους ρύπων τον χρόνο. Η Amazon δεν αναφέρεται σε αυτό το έργο στην ανακοίνωση για τις κοινότητες.
Αμφισβητείται επίσης η εικόνα των εφεδρικών γεννητριών ως εξοπλισμού που λειτουργεί ελάχιστα. Η Amazon αναφέρει ότι οι περισσότερες δουλεύουν περίπου δέκα ώρες τον χρόνο, όμως η οργάνωση επικαλείται περιπτώσεις όπου data centers της εταιρείας λειτούργησαν για ημέρες με πετρελαιοκίνητη εφεδρική ισχύ.
Η διαφάνεια είναι το πιο ουσιαστικό κέρδος
Η απόφαση να σταματήσει η χρήση συμφωνιών εμπιστευτικότητας (NDAs) για την κατασκευή νέων data centers είναι το σημείο που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη θετική αντίδραση. Χωρίς τέτοιους περιορισμούς, οι κάτοικοι και οι τοπικές αρχές μπορούν να συζητούν δημόσια τις επιπτώσεις και τους όρους των έργων.
Ωστόσο, η αναπλήρωση του νερού που καταναλώνουν οι εγκαταστάσεις δεν απαντά κατ’ ανάγκη στο συνολικό υδατικό αποτύπωμα της ενέργειας που τις τροφοδοτεί. Παραμένουν επίσης ερωτήματα για τις νέες τεχνολογίες ψύξης και πιθανούς ρύπους, όπως τα «παντοτινά χημικά» PFAS.
Ένα μικρό ποσό μπροστά στις επενδύσεις
Η σύγκριση των ποσών εξηγεί μεγάλο μέρος της δυσπιστίας. Η Amazon αναμένεται να επενδύσει περίπου 220 δισ. δολάρια σε data centers μόνο μέσα στο 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Ars Technica. Ένα δισ. δολάρια σε βάθος πενταετίας είναι σημαντική κοινωνική δαπάνη, αλλά μικρό κλάσμα του κόστους επέκτασης των υποδομών της.
Η ανακοίνωση δείχνει ότι η Amazon αντιλαμβάνεται πως η άδεια για νέα data centers δεν εξασφαλίζεται μόνο με κεφάλαια και θέσεις εργασίας. Για να περιοριστεί η αντίδραση, θα χρειαστούν μετρήσιμες δεσμεύσεις για εκπομπές, νερό και λογαριασμούς ρεύματος, καθώς και ανεξάρτητος έλεγχος του αν τηρούνται.
Η κατάργηση των NDA μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστικότερο δημόσιο διάλογο. Δεν λύνει όμως από μόνη της το βασικό πρόβλημα: οι κοινότητες καλούνται να φιλοξενήσουν υποδομές τεράστιας κλίμακας, ενώ τα περιβαλλοντικά κόστη τους παραμένουν δύσκολο να αποτιμηθούν και να ελεγχθούν.
Πηγή: Ars Technica