Στο νεαρό άστρο Beta Pictoris, μόλις 63 έτη φωτός από τη Γη, οι αστρονόμοι είχαν ήδη καταγράψει δύο τεράστιους πλανήτες. Όμως ένας τρίτος κόσμος παρέμενε για χρόνια αόρατος: ο δίσκος από σκόνη και θραύσματα γύρω από το άστρο έριχνε τόσο έντονο φως, ώστε έμοιαζε να τον σβήνει από την εικόνα.
Το σήμα που ξεχώρισε μέσα στη σκόνη
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb δεν τον εντόπισε απλώς ως ένα λαμπρό σημείο. Με το όργανο NIRSpec ανέλυσε το φως ανά θέση και βρήκε το χαρακτηριστικό μοτίβο του μονοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρά του. Αργότερα, παρατηρήσεις με το MIRI πρόσθεσαν ενδείξεις υδρατμών και μεθανίου. Η χημεία, η ταχύτητα και η θέση του σήματος έδειξαν ότι πρόκειται για πλανήτη και όχι για άστρο στο βάθος ή για παραπλανητική δομή της σκόνης.
Ένας τρίτος γίγαντας σε ένα νεαρό σύστημα
Ο νέος πλανήτης ονομάστηκε Beta Pictoris d. Εκτιμάται ότι έχει τουλάχιστον τη διπλάσια μάζα από τον Δία και κινείται περίπου 30 αστρονομικές μονάδες από το άστρο του, σε απόσταση ανάλογη με εκείνη του Ποσειδώνα από τον Ήλιο. Είναι ο πιο απομακρυσμένος από τους τρεις γνωστούς πλανήτες του συστήματος, αλλά βρίσκεται ακόμη πριν από το εσωτερικό όριο του δίσκου.
Γιατί η ανακάλυψη έχει μεγαλύτερη αξία
Το Beta Pictoris είναι περίπου 23 εκατομμυρίων ετών, μια ηλικία που επιτρέπει στους ερευνητές να παρακολουθούν ένα πλανητικό σύστημα ενώ ακόμη διαμορφώνεται. Ο νεοανακαλυφθείς πλανήτης ίσως εξηγεί ορισμένα παράξενα σχήματα στον δίσκο σκόνης. Κυρίως όμως δείχνει έναν πρακτικό δρόμο για να βρεθούν και άλλοι πλανήτες που χάνονται μέσα σε κοσμική «ομίχλη»: αντί να αναζητούν μόνο το αχνό τους περίγραμμα, οι αστρονόμοι μπορούν να ψάχνουν τη χημική υπογραφή της ατμόσφαιράς τους.