Ένας παλιός σοβιετικός μετεωρολογικός δορυφόρος διαλύθηκε ξανά σε χαμηλή γήινη τροχιά, δημιουργώντας δεκάδες νέα θραύσματα. Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο: εντάσσεται σε μια σειρά διαλύσεων που αυξάνουν την πίεση σε μια ήδη πολυσύχναστη τροχιά.
Τι συνέβη στον Meteor 2-7
Η LeoLabs, εταιρεία που παρακολουθεί αντικείμενα σε τροχιά, εντόπισε ένα «συμβάν παραγωγής θραυσμάτων» στη γνωστή τροχιακή θέση του Meteor 2-7, καθώς ο δορυφόρος περνούσε πάνω από σταθμό παρακολούθησης στη Δυτική Αυστραλία. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δεκάδες θραύσματα γύρω από το κύριο σώμα.
Ο Meteor 2-7 εκτοξεύθηκε το 1981 και είχε ήδη διαλυθεί μία φορά, τον Μάρτιο του 2004. Το νέο συμβάν σημειώθηκε σε ύψος περίπου 855 χιλιομέτρων, μια περιοχή όπου, σύμφωνα με τον ειδικό σε θέματα διαστημικών σκουπιδιών Jim Shell, η χωρική πυκνότητα των θραυσμάτων είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Ένα μοτίβο που ανησυχεί τους ειδικούς
Η διάλυση του Meteor 2-7 ακολούθησε αρκετά παρόμοια περιστατικά μέσα σε λίγους μήνες. Τον Σεπτέμβριο διαλύθηκε ο αμερικανικός κατασκοπευτικός δορυφόρος USA 32, ενώ στα τέλη Αυγούστου διασπάστηκε ένα κινεζικό σώμα πυραύλου. Λίγους μήνες νωρίτερα είχε καταγραφεί συμβάν θραυσματοποίησης σε δορυφόρο Starlink.
Η LeoLabs υποστηρίζει ότι η ακολουθία αυτή δείχνει μια ανησυχητική τάση και αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση. Κάθε διάλυση προσθέτει αντικείμενα που μπορούν να συγκρουστούν με άλλους δορυφόρους και να προκαλέσουν νέες διασπάσεις.
Γιατί τα μικρά θραύσματα είναι επικίνδυνα
Τα διαστημικά σκουπίδια δεν χρειάζεται να είναι μεγάλα για να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά. Τα αντικείμενα σε χαμηλή γήινη τροχιά κινούνται με πολύ υψηλές ταχύτητες, επομένως ακόμη και ένα μικρό θραύσμα μπορεί να μεταφέρει αρκετή ενέργεια ώστε να καταστρέψει ή να θέσει εκτός λειτουργίας ένα διαστημικό σκάφος.
Η ESA ανέφερε ότι παρακολουθούσε περίπου 16.000 κομμάτια διαστημικών σκουπιδιών το 2005, ενώ το 2026 ο αριθμός είχε ξεπεράσει τις 44.000. Παράλληλα, οι ενεργοί δορυφόροι χρειάζεται να κάνουν συχνότερα ελιγμούς αποφυγής. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Space.com, κάθε δορυφόρος Starlink πραγματοποίησε κατά μέσο όρο περισσότερους από 40 τέτοιους ελιγμούς τον χρόνο μεταξύ Ιουνίου 2025 και Μαΐου 2026.
Ο κίνδυνος μιας αλυσιδωτής σύγκρουσης
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στον κίνδυνο να χτυπηθεί ένας συγκεκριμένος δορυφόρος. Μια σύγκρουση μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες νέα θραύσματα, τα οποία με τη σειρά τους αυξάνουν την πιθανότητα επόμενων συγκρούσεων. Αυτός ο μηχανισμός μπορεί να οδηγήσει σε μια αλυσιδωτή εξέλιξη, γνωστή ως σύνδρομο Kessler, που θα έκανε ορισμένες τροχιακές περιοχές πολύ δυσκολότερες για ασφαλή χρήση.
Οι ειδικοί δεν λένε ότι κάθε διάλυση οδηγεί αναπόφευκτα σε τέτοιο σενάριο. Όμως, όσο αυξάνονται οι εκτοξεύσεις και οι μεγάλες δορυφορικές συστοιχίες, τόσο μεγαλώνει και η ανάγκη για ακριβέστερη ανίχνευση, υπεύθυνη απομάκρυνση ανενεργών δορυφόρων και καλύτερο συντονισμό των ελιγμών.
Το περιστατικό του Meteor 2-7 υπενθυμίζει ότι το διαστημικό περιβάλλον δεν είναι άδειο. Κάθε παλιό σώμα που παραμένει σε τροχιά συνεχίζει να αποτελεί πιθανό κίνδυνο για τις υποδομές από τις οποίες εξαρτώνται οι επικοινωνίες, η πλοήγηση και η επιστημονική παρατήρηση.