Η «ομίχλη» στη σκέψη —η δυσκολία συγκέντρωσης, η πιο αργή επεξεργασία πληροφοριών και τα κενά μνήμης— μπορεί να επιμένει ακόμη και όταν τα βασικά συμπτώματα της κατάθλιψης έχουν υποχωρήσει. Μια μικρή κλινική μελέτη από τα πανεπιστήμια του Birmingham και της Οξφόρδης εξετάζει αν η πραουκαλοπρίδη, φάρμακο που ήδη χορηγείται για τη χρόνια δυσκοιλιότητα, θα μπορούσε να βοηθήσει σε αυτές τις γνωστικές δυσκολίες.
Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν σημαίνουν ότι το φάρμακο αποτελεί νέα θεραπεία για την κατάθλιψη. Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες.
Τι έδειξε η δοκιμή
Στη δοκιμή συμμετείχαν 50 ενήλικες με ιστορικό κατάθλιψης. Είχαν αναρρώσει από το τελευταίο επεισόδιο τουλάχιστον έξι μήνες νωρίτερα και δεν έπαιρναν φαρμακευτική αγωγή όταν εντάχθηκαν στη μελέτη.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μία έλαβε 2 mg πραουκαλοπρίδης και η άλλη εικονικό φάρμακο για 7 έως 10 ημέρες. Μετά από μια σύντομη περίοδο προσαρμογής, η χορήγηση της πραουκαλοπρίδης διήρκεσε πέντε έως οκτώ ημέρες.
Πριν και μετά τη θεραπεία, οι ερευνητές μέτρησαν τη μνήμη, την προσοχή, την ταχύτητα επεξεργασίας και άλλες πλευρές της σκέψης. Η ομάδα της πραουκαλοπρίδης είχε καλύτερη ακρίβεια και ταχύτερες απαντήσεις στα τεστ μνήμης και εκτελεστικών λειτουργιών σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου.
Πώς μπορεί να συνδέεται το έντερο με τον εγκέφαλο
Η πραουκαλοπρίδη είναι εγκεκριμένη για τη χρόνια δυσκοιλιότητα και δρα ενεργοποιώντας τον υποδοχέα σεροτονίνης 5-HT4. Ο υποδοχέας αυτός υπάρχει τόσο στο έντερο όσο και στον εγκέφαλο, γι’ αυτό οι ερευνητές θέλησαν να δουν αν η δράση του θα μπορούσε να επηρεάζει και τη γνωστική λειτουργία.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η σχέση αυτή εξηγεί πλήρως τα προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης στην κατάθλιψη. Προσφέρει, όμως, μια συγκεκριμένη κατεύθυνση για έρευνα πάνω σε φάρμακα που στοχεύουν τον 5-HT4.
Ποια είναι τα όρια των ευρημάτων
Η δοκιμή ήταν μικρή και σύντομη. Επιπλέον, αφορούσε ανθρώπους με ιστορικό κατάθλιψης που βρίσκονταν σε ύφεση, όχι άτομα με ενεργό καταθλιπτικό επεισόδιο. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν αρκούν για να αλλάξει η κλινική πρακτική ούτε για να χρησιμοποιηθεί η πραουκαλοπρίδη ως θεραπεία της κατάθλιψης.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν καταγράφηκαν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες στη συγκεκριμένη μελέτη. Αυτό δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή: η πραουκαλοπρίδη είναι συνταγογραφούμενο φάρμακο και κάθε χρήση της πρέπει να αποφασίζεται με γιατρό.
Το επόμενο βήμα
Τα γνωστικά συμπτώματα μπορεί να δυσκολεύουν την επιστροφή στην εργασία, στις σπουδές και στην καθημερινότητα, ακόμη και μετά τη βελτίωση της διάθεσης. Γι’ αυτό το πιθανό σήμα που έδωσε η μελέτη έχει αξία.
Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να συνεχίσει τη διερεύνηση θεραπειών για προβλήματα μνήμης, προσοχής και εστίασης που συνδέονται με τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή. Μέχρι τότε, το εύρημα πρέπει να διαβαστεί ως πρώιμη ένδειξη και όχι ως λόγος για αυτοθεραπεία.