Η μόλυνση αγροτικών εδαφών από PFAS δεν είναι ένα μακρινό περιβαλλοντικό πρόβλημα, αλλά ένα πρακτικό ζήτημα για την ασφάλεια της τροφικής αλυσίδας, το κόστος παραγωγής και τη χρήση της γης. Μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Yale περιγράφει τώρα μια πολύ φθηνότερη διαδρομή απορρύπανσης, με στόχο να επιτρέψει στους αγρότες να συνεχίσουν να δουλεύουν τη γη τους αντί να την εγκαταλείψουν.
Πώς λειτουργεί η προτεινόμενη μέθοδος
Η προσέγγιση βασίζεται σε δύο στάδια. Πρώτα, απλώνεται στο χωράφι ένα λεπτό στρώμα θρυμματισμένου αλκαλικού πετρώματος, ώστε να αυξηθεί το pH του εδάφους και να επιταχυνθεί η απομάκρυνση του PFOS μέσω των φυτών που αναπτύσσονται εκεί.
Στη συνέχεια, τα φυτά που έχουν συγκομιστεί θερμαίνονται για να μετατραπούν σε βιοάνθρακα. Σύμφωνα με το Yale, αυτή η διαδικασία μπορεί να καταστρέψει τα PFOS και PFOA, δύο από τις πιο γνωστές ενώσεις της οικογένειας PFAS, αντί να τις μεταφέρει απλώς αλλού στο περιβάλλον.
Η μελέτη στηρίχθηκε σε δεδομένα από αγροτικές τοποθεσίες στο Maine και παρουσιάζεται ως εναλλακτική στις σημερινές λύσεις, όπως η εκσκαφή του εδάφους ή η θερμική επεξεργασία του με βαριά μηχανήματα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τέτοιες υπάρχουσες μέθοδοι μπορεί να κοστίζουν από 800.000 έως 1,6 εκατ. δολάρια ανά εκτάριο.
Τι σημαίνει για κόστος, γεωργία και κλίμα
Το Yale υπολογίζει ότι το νέο μοντέλο θα κόστιζε περίπου 1.460 δολάρια ανά εκτάριο τον χρόνο και λίγο πάνω από 29.000 δολάρια ανά εκτάριο σε ορίζοντα 20ετίας, μαζί με αποζημίωση για το χαμένο εισόδημα του παραγωγού κατά την περίοδο της αποκατάστασης. Αυτό αλλάζει ουσιαστικά την οικονομική συζήτηση γύρω από τα μολυσμένα χωράφια.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν επίσης ότι η μέθοδος θα μπορούσε να έχει παράλληλο κλιματικό όφελος. Η ενισχυμένη αποσάθρωση του πετρώματος και η παραγωγή βιοάνθρακα εκτιμάται ότι μπορούν να συμβάλουν στην απομάκρυνση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, με θεωρητική δυναμική 10,5 εκατομμυρίων μετρικών τόνων CO2 ετησίως αν εφαρμοστεί σε εθνική κλίμακα στις ΗΠΑ.
Για την Ελλάδα, η είδηση έχει ενδιαφέρον κυρίως ως πιθανή κατεύθυνση χαμηλότερου κόστους για εδάφη που χρειάζονται μακροχρόνια αποκατάσταση. Δεν πρόκειται όμως για έτοιμη λύση προς άμεση υιοθέτηση: θα χρειαστούν τοπικά δεδομένα, έλεγχος της αποτελεσματικότητας σε διαφορετικούς τύπους εδάφους και σαφές πλαίσιο διαχείρισης πριν μια τέτοια μέθοδος βγει από το ερευνητικό στάδιο.