Η αποστολή Mars Express του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) φέρνει στο φως νέα στοιχεία για το υδάτινο και ηφαιστειακό παρελθόν του Άρη, εστιάζοντας στην Shalbatana Vallis, μια κολοσσιαία κοιλάδα κοντά στον ισημερινό του πλανήτη. Με μήκος περίπου 1.300 χιλιόμετρα – όσο περίπου το μήκος της Ιταλίας – η κοιλάδα αυτή αποτελεί έναν αδιάψευστο μάρτυρα των δραματικών γεωλογικών διεργασιών που διαμόρφωσαν την επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η Shalbatana Vallis σχηματίστηκε πριν από περίπου 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν τεράστιες ποσότητες υπόγειων υδάτων ξέσπασαν στην επιφάνεια. Οι κατακλυσμιαίες πλημμύρες που ακολούθησαν παρέσυραν το έδαφος, χαράσσοντας βαθιά, ελικοειδή κανάλια στο τοπίο. Το κύριο τμήμα της κοιλάδας έχει πλάτος περίπου 10 χιλιόμετρα και φτάνει σε βάθος τα 500 μέτρα, αν και οι ερευνητές εκτιμούν ότι κάποτε ήταν πολύ βαθύτερη πριν καλυφθεί εν μέρει από ιζήματα και άλλα υλικά στο πέρασμα του χρόνου.
Ενδείξεις για έναν Αρχαίο Ωκεανό
Η περιοχή όπου βρίσκεται η Shalbatana Vallis σηματοδοτεί τη μετάβαση μεταξύ των νότιων υψιπέδων με τους πολλούς κρατήρες και των ομαλότερων βόρειων πεδινών. Πολλά από τα μεγάλα κανάλια εκροής του Άρη καταλήγουν στην Chryse Planitia, μια από τις χαμηλότερες περιοχές του πλανήτη. Η συγκέντρωση αυτών των καναλιών οδηγεί αρκετούς επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι η περιοχή αυτή μπορεί κάποτε να φιλοξενούσε έναν τεράστιο ωκεανό κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που ο Άρης ήταν πολύ θερμότερος και πιο υγρός από ό,τι σήμερα.
«Η Shalbatana Vallis είναι ένα από τα πολλά κανάλια εκροής που βρίσκονται σε αυτό το τμήμα του Άρη», αναφέρουν ερευνητές της ESA, υπογραμμίζοντας τη σημασία της τοποθεσίας για την κατανόηση της ιστορίας του νερού στον πλανήτη.
Χαοτικό Τερέν και Ηφαιστειακή Δραστηριότητα
Εκτός από τα σημάδια του νερού, η περιοχή παρουσιάζει ένα εντυπωσιακό μείγμα γεωλογικών χαρακτηριστικών. Το λεγόμενο «χαοτικό τερέν» αποτελείται από σπασμένα, ακανόνιστα τμήματα εδάφους που κατέρρευσαν όταν το υπόγειο νερό ή ο πάγος απομακρύνθηκαν. Παράλληλα, στο εσωτερικό της κοιλάδας παρατηρούνται σκουρόχρωμα τμήματα που πιστεύεται ότι είναι ηφαιστειακή τέφρα, η οποία μεταφέρθηκε από τους αρειανούς ανέμους, αποδεικνύοντας ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα έπαιξε επίσης καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της περιοχής.
Οι εικόνες από την Κάμερα Στερεοφωνικής Υψηλής Ανάλυσης (HRSC) του Mars Express αποκαλύπτουν επίσης την παρουσία αρχαίων κρατήρων πρόσκρουσης, ορισμένοι από τους οποίους έχουν εξομαλυνθεί από ροές λάβας. Αυτή η διαστρωμάτωση γεγονότων – πλημμύρες, ηφαιστειακές εκρήξεις και προσκρούσεις μετεωριτών – συνθέτει το παζλ ενός πλανήτη που κάποτε έσφυζε από γεωλογική ενέργεια.
Πηγή: sciencedaily.com