Τα βακτήρια εξελίσσονται συνεχώς για να επιβιώσουν, με αποτέλεσμα πολλοί επιβλαβείς μικροοργανισμοί να αναπτύσσουν αντοχή στα αντιβιοτικά και τα απολυμαντικά. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα βακτήρια επικίνδυνα. Πολλά από αυτά είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της υγείας του ανθρώπινου σώματος. Τώρα, επιστήμονες διερευνούν αν είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των βακτηρίων αντί να προσπαθούν απλώς να τα καταστρέψουν.
Στο εσωτερικό του ανθρώπινου στόματος, τα βακτήρια βρίσκονται σε σχεδόν συνεχή επικοινωνία. Περίπου 700 είδη βακτηρίων ζουν εκεί και πολλά ανταλλάσσουν χημικά μηνύματα μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται "quorum sensing" (ανίχνευση απαρτίας). Ορισμένα από αυτά τα μικρόβια χρησιμοποιούν μόρια σηματοδότησης γνωστά ως λακτόνες N-ακυλο-ομοσερίνης (AHLs).
Ερευνητές από το Κολέγιο Βιολογικών Επιστημών και την Οδοντιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μινεσότα διερεύνησαν πώς αυτά τα σήματα διαμορφώνουν το στοματικό μικροβίωμα. Τα ευρήματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό npj Biofilms and Microbiomes, δείχνουν ότι η διακοπή αυτών των σημάτων θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόληψη της συσσώρευσης επιβλαβούς πλάκας, διατηρώντας παράλληλα τα υγιή βακτήρια.
Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε ότι τα βακτήρια στην οδοντική πλάκα παράγουν σήματα AHL σε αερόβια περιβάλλοντα (πάνω από τη γραμμή των ούλων). Η αφαίρεση αυτών των σημάτων με τη χρήση εξειδικευμένων ενζύμων, που ονομάζονται λακτονάσες, αύξησε τους πληθυσμούς των βακτηρίων που σχετίζονται με την καλή στοματική υγεία.
Στοχευμένη παρέμβαση στο μικροβίωμα
«Η οδοντική πλάκα αναπτύσσεται με μια αλληλουχία, όπως ακριβώς ένα δασικό οικοσύστημα», δήλωσε ο Mikael Elias, αναπληρωτής καθηγητής και κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Τα πρωτοπόρα είδη, όπως ο Streptococcus και ο Actinomyces, είναι γενικά ακίνδυνα και συνδέονται με την καλή στοματική υγεία. Τα πιο ποικιλόμορφα είδη που εγκαθίστανται αργότερα περιλαμβάνουν βακτήρια του "κόκκινου συμπλέγματος", όπως το Porphyromonas gingivalis, τα οποία συνδέονται στενά με την περιοδοντική νόσο. Διακόπτοντας τα χημικά σήματα, μπορούμε να χειραγωγήσουμε την κοινότητα της πλάκας ώστε να παραμείνει ή να επιστρέψει στο στάδιο που σχετίζεται με την υγεία».
Ο ρόλος του οξυγόνου
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η διαθεσιμότητα οξυγόνου αλλάζει τα πάντα. Όταν μπλόκαραν τη σηματοδότηση AHL σε αερόβιες συνθήκες, είδαν περισσότερα υγιή βακτήρια. Αντίθετα, η προσθήκη AHL σε αναερόβιες συνθήκες προώθησε την ανάπτυξη παθογόνων βακτηρίων. Αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε να βοηθήσει στον σχεδιασμό πιο στοχευμένων προσεγγίσεων για τον έλεγχο των παθήσεων των ούλων, προστατεύοντας τα ωφέλιμα μικρόβια.
Η επόμενη φάση της έρευνας θα εξετάσει πώς η βακτηριακή σηματοδότηση διαφέρει σε διάφορες περιοχές του στόματος και σε άτομα με διαφορετικά στάδια περιοδοντικής νόσου.
Βιβλιογραφία:
Πηγή: sciencedaily.com