Ένα τεστ αίματος με τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίζει αυξημένο κίνδυνο για σοβαρά καρδιαγγειακά νοσήματα έως και 15 χρόνια πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων. Η μέθοδος, που ονομάζεται CardiOmicScore, βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της έρευνας, όμως δείχνει πώς η πρόληψη μπορεί να γίνει πιο έγκαιρη και εξατομικευμένη.
Τι μετρά το CardiOmicScore
Η ομάδα της Ιατρικής Σχολής LKS του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ ανέπτυξε το μοντέλο αξιοποιώντας ένα μόνο δείγμα αίματος. Το σύστημα συνδυάζει πληροφορίες από πρωτεΐνες και μεταβολίτες — μικρά μόρια που σχετίζονται με τις λειτουργίες του οργανισμού — μαζί με γενετικά δεδομένα.
Στη μελέτη αναλύθηκαν στοιχεία μεγάλης κλίμακας από τη βάση UK Biobank: 2.920 πρωτεΐνες που κυκλοφορούν στο αίμα και 168 μεταβολίτες. Με αυτή τη «φωτογραφία» της τρέχουσας βιολογικής κατάστασης, ο αλγόριθμος εκτιμά τον μελλοντικό κίνδυνο για στεφανιαία νόσο, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια, κολπική μαρμαρυγή, περιφερική αρτηριοπάθεια και φλεβική θρομβοεμβολή.
Γιατί διαφέρει από ένα γενετικό σκορ κινδύνου
Τα γενετικά σκορ βασίζονται στο DNA, το οποίο παραμένει κατά βάση σταθερό σε όλη τη ζωή. Το CardiOmicScore επιχειρεί να προσθέσει μια πιο επίκαιρη εικόνα: οι πρωτεΐνες και οι μεταβολίτες μπορούν να επηρεάζονται από την ηλικία, τη διατροφή, την άσκηση, ασθένειες και το περιβάλλον.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μοντέλο είχε καλύτερη απόδοση από τα συμβατικά πολυγονιδιακά σκορ κινδύνου και βελτιωνόταν περαιτέρω όταν συνδυαζόταν με κλινικές πληροφορίες, όπως η ηλικία και το φύλο. Σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο, μπόρεσε να επισημάνει προειδοποιητικά σήματα έως 15 χρόνια πριν από την κλινική εκδήλωση της νόσου.
Ποιο είναι το πιθανό όφελος
Η αξία ενός τέτοιου εργαλείου δεν είναι να δίνει μόνο μια πρόβλεψη, αλλά να ανοίγει περισσότερο χρόνο για πρόληψη: συζήτηση με γιατρό, στενότερη παρακολούθηση και αλλαγές στον τρόπο ζωής όπου χρειάζονται. Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι στόχος είναι η μετάβαση από την αντιμετώπιση της νόσου αφού εμφανιστεί, στην έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications. Παρότι είναι ενθαρρυντικά, δεν σημαίνουν ότι το CardiOmicScore αποτελεί ήδη καθιερωμένο διαγνωστικό τεστ ή υποκαθιστά τον ιατρικό έλεγχο. Θα χρειαστεί περαιτέρω αξιολόγηση πριν χρησιμοποιηθεί ευρέως στην κλινική πράξη.