Το Betelgeuse είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα άστρα του ουρανού, όμως ίσως τελικά να μην είναι μόνο του. Νέες παρατηρήσεις με το Very Large Telescope στη Χιλή έδωσαν την καθαρότερη μέχρι σήμερα άμεση ένδειξη ότι δίπλα στον κόκκινο υπεργίγαντα υπάρχει ένα δεύτερο άστρο, το λεγόμενο Betelgeuse B.
Η σημασία της εικόνας δεν είναι απλώς οπτική. Αν η ύπαρξη του συνοδού επιβεβαιωθεί οριστικά, οι αστρονόμοι θα μπορούν να εξηγήσουν πιο πειστικά γιατί το Betelgeuse εμφανίζει ασυνήθιστες μεταβολές στη φωτεινότητά του, ένα φαινόμενο που απασχολεί την έρευνα εδώ και περίπου έναν αιώνα.
Τι έδειξαν οι νέες παρατηρήσεις
Σύμφωνα με το Space.com, η ομάδα χρησιμοποίησε το όργανο SPHERE του VLT στην έρημο Ατακάμα της βόρειας Χιλής για να απομονώσει το έντονο φως του Betelgeuse και να αναζητήσει ένα πολύ πιο αχνό αντικείμενο σε κοντινή τροχιά.
Η νέα εικόνα θεωρείται η καθαρότερη άμεση παρατήρηση μέχρι σήμερα αυτού που οι ερευνητές πιστεύουν ότι είναι το Betelgeuse B. Το βασικό σενάριο είναι ότι το γνωστό άστρο αποτελεί δυαδικό σύστημα, με το Betelgeuse A και έναν συνοδό που παρέμενε δύσκολο να εντοπιστεί επί δεκαετίες.
Γιατί το εύρημα έχει βάρος
Το Betelgeuse βρίσκεται σε απόσταση περίπου 650 ετών φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Ωρίωνα, και είναι ορατό ακόμη και με γυμνό μάτι. Η υπόθεση ότι διαθέτει συνοδό είχε διατυπωθεί πριν από περίπου 100 χρόνια, ως πιθανή εξήγηση για τις παράξενες μεταβολές στη λαμπρότητά του, οι οποίες καταγράφονται εδώ και περισσότερο από 1.000 χρόνια.
Οι νέες μετρήσεις δείχνουν επίσης ότι ο πιθανός συνοδός ίσως είναι πιο ογκώδης απ’ ό,τι ανέμεναν παλαιότερα μοντέλα. Αντί να έχει περίπου τη μάζα του Ήλιου, όπως είχε θεωρηθεί σε προηγούμενες εκτιμήσεις, μπορεί να φτάνει τις δύο έως τρεις ηλιακές μάζες.
Τι μένει να αποδειχθεί
Οι ίδιοι οι ερευνητές αποφεύγουν να παρουσιάσουν το αποτέλεσμα ως οριστικό κλείσιμο της υπόθεσης. Όπως σημειώνουν, χρειάζονται νέες παρατηρήσεις περίπου έναν χρόνο αργότερα, όταν το αντικείμενο θα πρέπει να εμφανιστεί στην άλλη πλευρά του άστρου, ώστε να επιβεβαιωθεί χωρίς ουσιαστική αμφιβολία ότι πρόκειται πράγματι για συνοδό αστέρα.
Αν αυτό συμβεί, το εύρημα δεν θα λύσει μόνο ένα παλιό μυστήριο γύρω από το Betelgeuse. Θα επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες περιγράφουν την εξέλιξη ενός κόκκινου υπεργίγαντα που πλησιάζει στο τέλος της ζωής του. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στις 28 Ιουλίου 2026 στο Astronomy & Astrophysics.