Αστρονόμοι εντόπισαν ένα άστρο σαν τον Ήλιο μας, 1.300 έτη φωτός μακριά, το οποίο φαίνεται να έχει καταβροχθίσει έναν από τους δικούς του πλανήτες. Το στοιχείο που πρόδωσε το «έγκλημα» είναι η ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση λιθίου στην ατμόσφαιρά του.
Η ανακάλυψη έγινε από ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, με επικεφαλής την αστρονόμο Brooke Kotten. Το άστρο, με την ονομασία TOI-5882, βρίσκεται στον αστερισμό του Κύκνου και η χημική του υπογραφή αποκαλύπτει ότι κατάπιε έναν πλανήτη σε σχετικά πρόσφατο αστρικό χρόνο.
Το Λίθιο ως Αποτύπωμα Ενός Κοσμικού Εγκλήματος
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν φασματοσκοπία για να αναλύσουν το φως του άστρου και να μετρήσουν τη χημική του σύσταση. Αυτό που βρήκαν ήταν μια ποσότητα λιθίου που ξεπερνά κατά πολύ τα φυσιολογικά επίπεδα για ένα άστρο αυτού του τύπου.
«Είσαι ό,τι τρως, σωστά;» λέει η Kotten, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Τμήμα Αστρονομίας του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν και πρώτη συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Astrophysical Journal. «Γνωρίζουμε ότι το πλανητικό υλικό περιέχει πολύ περισσότερο λίθιο από ό,τι τα άστρα. Οπότε, αν ένα άστρο φάει έναν πλανήτη, θα αποκτήσει πολύ λίθιο.»
Πώς Ένας Καφέ Νάνος Μπορεί να Έπαιξε Ρόλο
Το TOI-5882 δεν έχει ακόμη διασταλεί αρκετά για να καταπιεί έναν πλανήτη λόγω του μεγέθους του. Αυτό οδήγησε τους ερευνητές σε μια άλλη πιθανότητα: το άστρο είχε βοήθεια.
Γύρω από το TOI-5882 περιφέρεται ένα γιγάντιο αέριο σώμα, πάνω από 20 φορές μεγαλύτερο από τον Δία, αλλά πολύ μικρό για να αναφλεγεί και να γίνει αστέρι. Οι αστρονόμοι το κατατάσσουν ως καφέ νάνο. Αυτός ο καφές νάνος μπορεί να αποσταθεροποίησε την τροχιά του πλανήτη και να τον έστειλε σε μια μοιραία πορεία προς το άστρο του.
Μια Σπάνια Ευκαιρία να Μελετηθεί η Κατάποση Πλανητών
Οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν τον όρο «κατάποση» (engulfment) για να περιγράψουν τι συμβαίνει όταν ένα άστρο καταβροχθίζει έναν πλανήτη. Τέτοια γεγονότα εξελίσσονται εξαιρετικά γρήγορα σε κοσμικές κλίμακες — μερικές φορές διαρκούν μόνο λίγες ημέρες ή εβδομάδες.
«Αυτό είναι που κάνει αυτόν τον τομέα τόσο συναρπαστικό. Λύνεις πραγματικά ένα μυστήριο», λέει η Kotten. «Δεν μπορούμε απλά να παρακολουθήσουμε το έγκλημα να συμβαίνει, οπότε πρέπει να δουλέψουμε με όλα τα στοιχεία που έχουμε για να καταλάβουμε τι έγινε.»
Από την ποσότητα του λιθίου, η ομάδα εκτιμά ότι ο πλανήτης που καταβροχθίστηκε είχε μάζα μεταξύ λίγων γήινων μαζών και της μάζας του Ποσειδώνα.
Το Δικό Μας Ηλιακό Σύστημα Θα Ακολουθήσει
Το δικό μας ηλιακό σύστημα αναμένεται να βιώσει μια παρόμοια μοίρα στο μακρινό μέλλον. Σε περίπου 5 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Ήλιος θα φτάσει σε ένα προχωρημένο στάδιο της ζωής του και θα διασταλεί σε κόκκινο γίγαντα. Καθώς θα μεγαλώνει, θα καταπιεί τον Ερμή, την Αφροδίτη και πιθανώς τη Γη.
Η ομάδα των 14 ερευνητών από τις ΗΠΑ και τη Χιλή συνέκρινε το TOI-5882 με 62 παρόμοια άστρα για να επιβεβαιώσει ότι το επίπεδο λιθίου είναι πράγματι ασυνήθιστο. Η Melinda Soares-Furtado, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν, εξηγεί ότι «ανεξάρτητα από το πώς το αναλύεις, το TOI-5882 είναι τόσο πλούσιο σε λίθιο που εμφανίζεται τουλάχιστον στο 97ο εκατοστημόριο».
Η έρευνα υποστηρίχθηκε από ομοσπονδιακή χρηματοδότηση της NASA και του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ (NSF).