Η συζήτηση που ανοίγει στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αφορά ένα ακόμη απλό βοήθημα προειδοποίησης για τον οδηγό, αλλά ένα πολύ πιο παρεμβατικό σύστημα που θα μπορούσε να μειώνει μόνο του την ταχύτητα ενός οχήματος όταν εντοπίζει υπέρβαση του εκάστοτε ορίου. Αν ένα τέτοιο πλαίσιο προχωρήσει, η επίδραση δεν θα περιοριστεί στους ιδιώτες οδηγούς, αλλά θα αγγίξει και εταιρικούς στόλους, οχήματα leasing και μεταφορικές υπηρεσίες που λειτουργούν καθημερινά σε δρόμους με διαφορετικές συνθήκες και κανόνες.
Τι εξετάζει η ΕΕ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ένα νέο δορυφορικό σύστημα ελέγχου ταχύτητας που θα χρησιμοποιεί δεδομένα θέσης και συνδεσιμότητας για να αναγνωρίζει πού κινείται το όχημα και ποιο όριο ισχύει σε εκείνο το σημείο. Η βασική λογική είναι ότι, όταν το αυτοκίνητο ξεπερνά το επιτρεπόμενο όριο σε δημόσιο δρόμο, το σύστημα δεν θα αρκείται σε ειδοποίηση, αλλά θα παρεμβαίνει ώστε να μειώνεται η ταχύτητα.
Η τεχνολογική βάση του σχεδίου, όπως περιγράφεται στο άρθρο, συνδυάζει GPS με σήματα 5G για ακριβέστερο γεωγραφικό εντοπισμό, ενώ γίνεται αναφορά και στο ευρωπαϊκό δίκτυο Galileo ως μέρος αυτής της αρχιτεκτονικής. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη προσπάθεια της ΕΕ να μειώσει τα τροχαία δυστυχήματα μέσω πιο ενεργών συστημάτων υποβοήθησης.
Πώς διαφέρει από το σημερινό ISA
Η μεγαλύτερη διαφορά σε σχέση με το υπάρχον Intelligent Speed Assistance είναι ότι το ISA, που είναι υποχρεωτικό στα νέα οχήματα στην Ευρώπη από το καλοκαίρι του 2024, περιορίζεται σε οπτικές και ηχητικές προειδοποιήσεις. Το νέο πλαίσιο που εξετάζεται, αντίθετα, μετακινεί το βάρος από την ενημέρωση στην επιβολή, με ενεργή παρέμβαση στα συστήματα του αυτοκινήτου και πιθανή χρήση των φρένων για να επανέλθει η ταχύτητα στα νόμιμα επίπεδα.
Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι ο οδηγός θα μπορούσε να έχει μόνο μια προσωρινή δυνατότητα παράκαμψης, πιέζοντας έντονα το γκάζι για ελάχιστο χρονικό διάστημα σε περίπτωση ελιγμού ασφαλείας, όπως μια κρίσιμη προσπέραση ή αποφυγή σύγκρουσης. Η πιθανή εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου τοποθετείται χρονικά μετά το 2030.
Τι θα σήμαινε για οδηγούς και στόλους στην Ελλάδα
Για την ελληνική πραγματικότητα, μια τέτοια τεχνολογία θα έβαζε σε νέα βάση τη διαχείριση εταιρικών οχημάτων, van διανομών, τουριστικών μεταφορών και συμβολαίων leasing, επειδή η συμμόρφωση με τα όρια ταχύτητας θα μπορούσε να περάσει από τον οδηγό στο λογισμικό του οχήματος. Αυτό θα ενδιέφερε άμεσα και τις ασφαλιστικές, στο μέτρο που η μείωση της ταχύτητας συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού ατυχημάτων και σοβαρών συνεπειών.
Το ίδιο όμως το άρθρο επισημαίνει και τους κινδύνους. Μια αυτόματη επιβράδυνση τη λάθος στιγμή, είτε λόγω εσφαλμένης χαρτογράφησης είτε επειδή το όχημα βρίσκεται μέσα σε απαιτητική κυκλοφοριακή συνθήκη, θα μπορούσε να αιφνιδιάσει όσους ακολουθούν και να αυξήσει τον κίνδυνο καραμπόλας. Η ανησυχία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σε σενάρια όπως μια προσπέραση σε επαρχιακό δρόμο, όπου μια απρόβλεπτη μείωση ισχύος ή πέδηση μπορεί να μετατρέψει ένα σύστημα ασφάλειας σε παράγοντα νέου κινδύνου.
Για αυτό και η συζήτηση δεν είναι μόνο τεχνολογική. Είναι και ρυθμιστική, επιχειρησιακή και ασφαλιστική, επειδή ένα τόσο παρεμβατικό εργαλείο θα κριθεί τελικά όχι μόνο από την πρόθεσή του να μειώσει τα ατυχήματα, αλλά και από το αν μπορεί να λειτουργεί με προβλέψιμο τρόπο στον πραγματικό δρόμο.