Τα smartphones και τα tablets που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να διαθέτουν αποσπώμενες μπαταρίες από τον Φεβρουάριο του 2027. Σύμφωνα με τους νέους κανονισμούς της ΕΕ, η κίνηση αυτή αποτελεί κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής για τη μείωση των ηλεκτρονικών απορριμμάτων και την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.
Η νομοθεσία, η οποία θα τεθεί πλήρως σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου 2027, ορίζει ότι οι μπαταρίες στις φορητές συσκευές πρέπει να είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε οι χρήστες να μπορούν να τις αφαιρούν και να τις αντικαθιστούν εύκολα. Το σημαντικότερο; Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να γίνεται χωρίς την ανάγκη για εξειδικευμένα εργαλεία ή την παρέμβαση τεχνικού, τερματίζοντας την εποχή των «μόνιμα σφραγισμένων» συσκευών.
Το Τέλος της Σχεδιασμένης Απαξίωσης
Οι νέοι κανονισμοί στοχεύουν στην αντιμετώπιση του φαινομένου της «σχεδιασμένης απαξίωσης», όπου οι συσκευές γίνονται άχρηστες μόλις η μπαταρία τους υποβαθμιστεί. Η ΕΕ εκτιμά ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν συλλογικά έως και 20 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2030, επιμηκύνοντας τη διάρκεια ζωής των υπαρχουσών συσκευών τους αντί να αγοράζουν νέες.
Σήμερα, οι ενσωματωμένες μπαταρίες καθιστούν την αντικατάσταση ασύμφορη ή επικίνδυνη για τον μέσο χρήστη. Αυτό οδηγεί σε εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών αποβλήτων (e-waste) ετησίως. Με το νέο πλαίσιο, οι κατασκευαστές υποχρεούνται να διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών μπαταριών για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την απόσυρση ενός μοντέλου από την αγορά.
Τι Αλλάζει στη Σχεδίαση των Συσκευών
Η μετάβαση σε αποσπώμενες μπαταρίες φέρνει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τους κατασκευαστές:
-
Πρόσβαση με Κοινά Εργαλεία: Οι μπαταρίες πρέπει να αφαιρούνται με εργαλεία που είναι ευρέως διαθέσιμα στο εμπόριο. Αν απαιτούνται ειδικά εξαρτήματα, αυτά πρέπει να παρέχονται δωρεάν ή σε χαμηλό κόστος μαζί με τη συσκευή.
-
Ανθεκτικότητα και Απόδοση: Οι νέες προδιαγραφές ορίζουν ότι οι μπαταρίες πρέπει να διατηρούν τουλάχιστον το 83% της χωρητικότητάς τους μετά από 500 κύκλους φόρτισης και το 80% μετά από 1.000 κύκλους.
-
Αδιαβροχοποίηση και Ασφάλεια: Παρά τις ανησυχίες για τη στεγανότητα (IP rating), ο κανονισμός επιτρέπει εξαιρέσεις μόνο σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου η ασφάλεια του χρήστη ή η ακεραιότητα της συσκευής θα μπορούσε να διακυβευθεί σοβαρά.
Αντιδράσεις από Apple και Samsung
Οι κολοσσοί της τεχνολογίας εξέφρασαν επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι οι αλλαγές θα περιορίσουν την καινοτομία και θα οδηγήσουν σε πιο ογκώδη τηλέφωνα. Ωστόσο, η Fairphone, η ολλανδική εταιρεία που ήδη παράγει 100% επισκευάσιμα smartphones, χαιρετίζει την απόφαση.
«Αποδεικνύουμε εδώ και χρόνια ότι μπορείς να έχεις ένα high-end smartphone με αποσπώμενη μπαταρία χωρίς να θυσιάζεις την απόδοση», δηλώνει η Μόνικα Άντερσεν, επικεφαλής της Fairphone. Η επιτυχία τέτοιων μοντέλων δείχνει ότι ο δρόμος για τη βιωσιμότητα είναι τεχνικά εφικτός, αρκεί να υπάρχει η ανάλογη βούληση.
Το Δικαίωμα στην Επισκευή γίνεται Πραγματικότητα
Η απόφαση αυτή δεν είναι μεμονωμένη, αλλά μέρος της ευρύτερης «Πράσινης Συμφωνίας» της ΕΕ. Συνδυάζεται με άλλες ιστορικές αποφάσεις, όπως:
- Την υποχρεωτική καθιέρωση του USB-C ως καθολικού φορτιστή.
- Την υποχρέωση για παροχή ενημερώσεων λογισμικού για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
- Την προώθηση του «Δικαιώματος στην Επισκευή» μέσω καλύτερης πρόσβασης σε ανταλλακτικά και τεχνικά εγχειρίδια.
Το Μέλλον της Φορητής Τεχνολογίας
Η ΕΕ θέτει τα πρότυπα για μια πιο βιώσιμη ψηφιακή εποχή. «Αυτό δεν αφορά μόνο τα κινητά», επισημαίνει η ευρωβουλευτής Μαρία Σπυροπούλου. «Αφορά το δικαίωμά μας να κατέχουμε προϊόντα που αξίζουν να επισκευάζονται και να αναβαθμίζονται. Είναι μια επένδυση σε ένα μέλλον όπου η τεχνολογία υπηρετεί τον άνθρωπο και το περιβάλλον, όχι την κατανάλωση για την κατανάλωση».
Πηγές:
* European Parliament (2026). Regulation on replaceable batteries in portable electronic devices.
* European Commission (2026). Circular Economy Action Plan: Right to Repair.
* The Olive Press (2026). EU forces replaceable batteries by 2027.