Το πειραματικό aleniglipron φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ιδέα ότι τα φάρμακα για την παχυσαρκία δεν θα χρειάζεται στο μέλλον να χορηγούνται μόνο με ένεση. Σε κλινική δοκιμή φάσης II, ενήλικες με παχυσαρκία ή υπέρβαρο που έλαβαν το χάπι μία φορά την ημέρα έχασαν έως και 12,1% του σωματικού τους βάρους μέσα σε 36 εβδομάδες.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine και, σύμφωνα με το ScienceDaily, αξιολόγησε τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ασφάλεια της ουσίας. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ποσοστό απώλειας βάρους, αλλά και στο ότι πρόκειται για από του στόματος μικρό μόριο GLP-1, κάτι που θα μπορούσε να διευκολύνει την παραγωγή και τη χορήγηση σε μεγάλη κλίμακα.
Τι έδειξε η δοκιμή
Στην τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή, ελεγχόμενη με placebo μελέτη συμμετείχαν 230 ενήλικες με μέση ηλικία 50 ετών σε 38 ιατρικά κέντρα των ΗΠΑ. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες δόσης, 45, 90 και 120 χιλιοστόγραμμα, με σταδιακή αύξηση της δόσης κάθε τέσσερις εβδομάδες και συνολική διάρκεια θεραπείας 36 εβδομάδων.
Στο τέλος της παρακολούθησης, η μέση μεταβολή βάρους από την αρχική τιμή έφτασε το -9,0% στην ομάδα των 45 mg, το -10,7% στην ομάδα των 90 mg και το -12,1% στην ομάδα των 120 mg. Στην ομάδα placebo η μεταβολή ήταν -0,5%, μια διαφορά που εξηγεί γιατί το aleniglipron παρακολουθείται πλέον τόσο στενά ως πιθανός ανταγωνιστής των ενέσιμων GLP-1.
Γιατί έχει σημασία ένα χάπι GLP-1
Τα σημερινά δημοφιλή GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη που διατίθεται ως Ozempic και Wegovy, είναι πεπτιδικά σκευάσματα και χορηγούνται ενέσιμα. Το aleniglipron διαφέρει επειδή είναι μικρό μόριο που λαμβάνεται από το στόμα μία φορά την ημέρα και, σύμφωνα με την περιγραφή της μελέτης, μπορεί να λαμβάνεται με ή χωρίς τροφή.
Αυτό έχει πρακτική σημασία για ασθενείς που δυσκολεύονται με τις ενέσεις, αλλά και για τα συστήματα υγείας και τις φαρμακευτικές εταιρείες. Ένα χάπι μπορεί θεωρητικά να είναι πιο εύκολο στη διανομή, να αποφεύγει απαιτήσεις όπως η ψύξη και να υποστηρίζει μεγαλύτερη παραγωγική κλίμακα, εφόσον φυσικά επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα και σε επόμενες φάσεις ανάπτυξης.
Ασφάλεια, ανοχή και τα επόμενα βήματα
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν γενικά ήπιες έως μέτριες και έγιναν λιγότερο συχνές όσο προχωρούσε η μελέτη. Συνολικά, το 10,4% των συμμετεχόντων διέκοψε τη θεραπεία, ενώ δεν καταγράφηκαν περιστατικά φαρμακογενούς ηπατικής βλάβης.
Παρότι τα δεδομένα είναι ενθαρρυντικά, πρόκειται ακόμη για δοκιμή φάσης IIb και όχι για τελική απόδειξη μακροχρόνιας αποτελεσματικότητας ή ασφάλειας. Η ομάδα της μελέτης αναφέρει ότι το φάρμακο θα περάσει σε φάση III με πιο αργή τιτλοποίηση της δόσης, ώστε να βελτιωθεί η ανεκτικότητα.
Τι αλλάζει για την αγορά της παχυσαρκίας
Η προοπτική ενός αποτελεσματικού ημερήσιου χαπιού μπορεί να διευρύνει σημαντικά την αγορά των θεραπειών για την παχυσαρκία πέρα από τα ενέσιμα σκευάσματα. Την ίδια στιγμή, μένουν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα για την τελική τιμολόγηση, τη δυνατότητα μαζικής παραγωγής και το αν τα σημερινά αποτελέσματα θα διατηρηθούν σε μεγαλύτερους και μακρύτερους πληθυσμούς μελέτης.
Για αυτό το aleniglipron αξίζει προσοχή, αλλά όχι υπερβολές. Η είδηση είναι ότι ένα από του στόματος GLP-1 δείχνει για πρώτη φορά σε αυτό το στάδιο ανάπτυξης ότι μπορεί να προσφέρει διψήφιο ποσοστό απώλειας βάρους, χωρίς όμως να έχει ακόμη κριθεί στην πράξη της καθημερινής κλινικής χρήσης.