Το Λας Βέγκας φιλοξένησε πρόσφατα ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα αθλητικά γεγονότα της χρονιάς: τους Enhanced Games, ή αλλιώς «Στεροειδείς Ολυμπιακούς Αγώνες». Σε αντίθεση με κάθε άλλη διεθνή αθλητική διοργάνωση, εδώ τα αναβολικά και οι ουσίες βελτίωσης της απόδοσης όχι μόνο επιτρέπονται, αλλά ενθαρρύνονται υπό αυστηρή ιατρική παρακολούθηση.
Η γέννηση μιας αμφιλεγόμενης ιδέας
Οι Enhanced Games ανακοινώθηκαν για πρώτη φορά το 2023 από τον tech επιχειρηματία Aaron D'Souza, με συνιδρυτή τον βιοτεχνολόγο Christian Angermayer και υποστηρικτές όπως ο Peter Thiel και ο Donald Trump Jr. H βασική ιδέα είναι απλή: ένας αθλητικός διαγωνισμός όπου τα φάρμακα ενίσχυσης της απόδοσης επιτρέπονται, με την προϋπόθεση ότι χορηγούνται υπό ιατρική επίβλεψη και με έγκριση του FDA.
Για την πρώτη διοργάνωση, 42 αθλητές από την κολύμβηση, την άρση βαρών και τον στίβο κλήθηκαν να συμμετάσχουν, με έπαθλα έως και 1 εκατομμύριο δολάρια για όσους κατάφερναν να σπάσουν παγκόσμια ρεκόρ. Οι αθλητές πέρασαν εβδομάδες προετοιμασίας σε εγκατάσταση στο Άμπου Ντάμπι, υποβαλλόμενοι σε ενδελεχείς ιατρικές εξετάσεις, μεταβολικούς ελέγχους, μαγνητικές τομογραφίες και αξονικές σαρώσεις.
Η αμφιλεγόμενη φιλοσοφία του «enhancing»
Ο Maximilian Martin, ο 29χρονος διευθύνων σύμβουλος των Enhanced Games, περιγράφει το εγχείρημα ως «επιστημονική εξέλιξη». Η φιλοσοφία τους βασίζεται στο biohacking - την πρακτική χρήσης επιστήμης και τεχνολογίας για την επίτευξη της βέλτιστης προσωπικής υγείας και απόδοσης. Μια τάση που δεν περιορίζεται στους elite αθλητές, αλλά περιλαμβάνει στελέχη της Silicon Valley που κάνουν ενέσεις με πεπτίδια από τη γκρίζα αγορά και influencers που προωθούν συμπληρώματα διατροφής.
Ωστόσο, η αθλητική κοινότητα είναι κατηγορηματικά αντίθετη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντι-Nτόπινγκ (WADA), η Αμερικανική Υπηρεσία Αντι-Nτόπινγκ (USADA) και η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή έχουν επικρίνει έντονα τη διοργάνωση. Ο Travis Tygart, διευθύνων σύμβουλος της USADA, χαρακτήρισε τους Enhanced Games ως «ένα επικίνδυνο τσίρκο που βάζει το κέρδος πάνω από τις αρχές».
Τα αποτελέσματα των αγώνων
Παρά την υπερβολική προβολή και την πληθώρα ουσιών, τα αποτελέσματα ήταν απογοητευτικά για τους διοργανωτές. Μόνο ένα παγκόσμιο ρεκόρ καταρρίφθηκε σε ολόκληρη τη βραδιά: ο Kristian Gkolomeev στην κολύμβηση, με διαφορά 0,07 δευτερολέπτων. Αξιοσημείωτο είναι ότι τρεις από τους τέσσερις «καθαρούς» αθλητές που επέλεξαν να αγωνιστούν χωρίς ουσίες κέρδισαν τα αγωνίσματά τους με άνεση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η διοργάνωση, το 91% των αθλητών χρησιμοποίησαν τεστοστερόνη, το 79% ανθρώπινη αυξητική ορμόνη, το 62% διεγερτικά, το 50% μεταβολικούς ρυθμιστές, το 41% ερυθροποιητίνη (EPO) και το 29% στεροειδή.
Η επιχειρηματική πλευρά
Οι Enhanced Games δεν είναι απλώς μια αθλητική διοργάνωση - αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου επιχειρηματικού μοντέλου. Η εταιρεία Enhanced προσφέρει επίσης υπηρεσίες τηλεϊατρικής, επιτρέποντας στο κοινό να αγοράσει μηνιαίες συνδρομές σε συμπληρώματα, πεπτίδια και θεραπείες ορμονικής υποκατάστασης. Αρκετοί επικριτές κατηγορούν την εταιρεία ότι χρησιμοποιεί το «επιστημονικό προσωπείο» για να προωθήσει τις εμπορικές της υπηρεσίες.
Οι αθλητές, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή τους είναι οικονομική αναγκαιότητα. Πολλοί από αυτούς έχουν αποσυρθεί εδώ και χρόνια από τον πρωταθλητισμό και αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Ο Ben Proud, Ολυμπιονίκης της κολύμβησης, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δεν νομίζω ότι έχω κάτι να αποδείξω. Το παγκόσμιο ρεκόρ φέρνει τεράστια χρηματικά ποσά. Από την προηγούμενη καριέρα μου, τι άλλαξε; Τίποτα».
Ιατρικές ανησυχίες και επιστημονική διαμάχη
Ο Δρ. Guido Pieles, καρδιολόγος αθλητισμού και πρόεδρος της ανεξάρτητης ιατρικής επιτροπής των Enhanced Games, υποστηρίζει ότι η έλλειψη δεδομένων γύρω από τις ουσίες βελτίωσης της απόδοσης αποτελεί μείζον πρόβλημα. Στόχος της έρευνάς τους είναι η δημοσίευση μιας κλινικής μελέτης πέντε ετών, εγκεκριμένης από θεσμική επιτροπή αξιολόγησης.
Ακαδημαϊκοί, ωστόσο, αμφισβητούν την εγκυρότητα της μελέτης. Ο Martin Chandler, ερευνητής του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, σημειώνει: «Σε μια κλινική δοκιμή, θέλεις όλοι στην ομάδα ελέγχου να κάνουν το ίδιο πράγμα. Εδώ, κάθε αθλητής ακολουθεί διαφορετικό πρωτόκολλο. Αυτό δεν είναι κλινική μελέτη - είναι μια συλλογή μελετών περίπτωσης».
Το μέλλον των Enhanced Games
Παρά τα προβλήματα και την έντονη κριτική, η διοργάνωση σχεδιάζει να επιστρέψει κάθε χρόνο, διευρύνοντας τα αθλήματα που περιλαμβάνει - με την ποδηλασία να βρίσκεται στα σχέδιά τους. Ο Maximilian Martin παραμένει αισιόδοξος: «Φτάσαμε στην mainstream κουλτούρα! Είμαστε εδώ για να μείνουμε!».
Το σίγουρο είναι ότι το biohacking και η φιλοσοφία της προσωπικής βελτιστοποίησης με κάθε μέσο δεν πρόκειται να εξαφανιστούν σύντομα. Και οι Enhanced Games, είτε τους αγαπάει κανείς είτε τους μισεί, έχουν ήδη ανοίξει μια συζήτηση που η αθλητική κοινότητα δεν μπορεί πλέον να αγνοήσει.