Η προειδοποίηση της Moody's δεν αφορά μόνο το πόσο γρήγορα μπαίνει η τεχνητή νοημοσύνη στις τράπεζες, αλλά και ποιος ελέγχει τα κρίσιμα συστατικά της. Όπως μεταφέρει ο ΟΤ, όσο περισσότερες λειτουργίες περνούν σε θεμελιώδη μοντέλα AI και υποδομές cloud, τόσο πιο ευάλωτες γίνονται οι τράπεζες απέναντι σε μια μικρή ομάδα παρόχων της Silicon Valley.
Η Moody's εκτιμά ότι η ενσωμάτωση της AI στις καθημερινές λειτουργίες μπορεί να μειώσει κόστος και να αυξήσει έσοδα στο City και στη Wall Street. Προσθέτει όμως ότι τα οφέλη αυτά δεν θα μείνουν ανέπαφα, επειδή θα απαιτηθούν σημαντικές επενδύσεις και ο έντονος ανταγωνισμός μπορεί τελικά να απορροφήσει μέρος της αξίας που περιμένουν οι όμιλοι.
Πού εντοπίζεται η εξάρτηση
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο οίκος αξιολόγησης προειδοποιεί για μεγαλύτερους κινδύνους στην προστασία δεδομένων, στην κυβερνοασφάλεια, στην απάτη και ακόμη και στο ενδεχόμενο ταχύτερης φυγής καταθέσεων. Το πιο κρίσιμο σημείο είναι η υπερβολική εξάρτηση από λίγους παρόχους θεμελιωδών μοντέλων AI και υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους.
Η Moody's σημειώνει ότι αυτή η συγκέντρωση μπορεί να εξελιχθεί σε συστημική εξάρτηση. Αν ένας μεγάλος πάροχος παρουσιάσει διακοπή λειτουργίας, το πρόβλημα θα μπορούσε να εξαπλωθεί γρήγορα σε πολλούς πελάτες και κλάδους, κάτι που εξηγεί γιατί οι ρυθμιστικές αρχές είναι πιθανό να δώσουν μεγαλύτερο βάρος στην επιχειρησιακή ανθεκτικότητα και στη συγκέντρωση τρίτων παρόχων στην αλυσίδα του AI.
Η πίεση στις τιμές και στις διαπραγματεύσεις
Το ρεπορτάζ του ΟΤ υπογραμμίζει και έναν δεύτερο κίνδυνο: την εξάρτηση από προμηθευτές. Αν λίγοι κυρίαρχοι πάροχοι μοντέλων και υποδομών αποκτήσουν δεσπόζουσα θέση, θα μπορούν με τον χρόνο να επηρεάζουν την τιμή των υπηρεσιών AI πιο επιθετικά, την ώρα που εταιρείες όπως η OpenAI και η Anthropic πιέζονται να αποδώσουν κέρδη στους επενδυτές τους.
Η Moody's δεν θεωρεί ότι οι τράπεζες μένουν χωρίς άμυνες. Αναφέρει ότι διατηρούν τον έλεγχο κρίσιμων περιουσιακών στοιχείων, όπως τα ιδιόκτητα δεδομένα τους, ενώ οι μεγάλες τράπεζες και ασφαλιστικές έχουν εμπειρία σε σκληρές διαπραγματεύσεις τεχνολογικών συμβολαίων. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιήσουν μοντέλα ανοιχτού κώδικα και στρατηγικές συνεργασίες για να περιορίσουν τον κίνδυνο εγκλωβισμού.
Τι σημαίνει για τις τράπεζες στην Ελλάδα
Για την ελληνική αγορά, η προειδοποίηση έχει πρακτικό βάρος ακόμη κι αν η Moody's μιλά γενικά για τον διεθνή χρηματοπιστωτικό τομέα. Όσο οι τράπεζες, οι fintech και οι ασφαλιστικές αυξάνουν τη χρήση AI σε αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας, εξυπηρέτηση πελατών ή εσωτερική αυτοματοποίηση, τόσο περισσότερο θα χρειαστεί να ζυγίζουν το κόστος, την ανθεκτικότητα και την εξάρτηση από ξένες πλατφόρμες.
Με άλλα λόγια, το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιο εργαλείο AI είναι πιο ισχυρό σήμερα. Είναι αν ο ελληνικός χρηματοπιστωτικός τομέας θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή, να διατηρεί έλεγχο στα δεδομένα του και να συνεχίζει κρίσιμες λειτουργίες ακόμη και αν ένας μεγάλος τεχνολογικός πάροχος αλλάξει τιμολογιακή πολιτική ή εμφανίσει τεχνική αστοχία.
Οι επενδύσεις προχωρούν μαζί με την αναδιάρθρωση
Η Moody's συνδέει την εξάπλωση της AI και με βαθύτερες οργανωτικές αλλαγές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Lloyds Banking Group, Charlie Nunn, επανέλαβε σχέδιο επενδύσεων 13 δισ. λιρών, που συνδέεται με νέες δραστηριότητες, βελτίωση αποδοτικότητας και υψηλότερες αποδόσεις για τους μετόχους, ενώ το ίδιο σχέδιο περιλαμβάνει περικοπές κόστους 2 δισ. λιρών που, όπως είπε, θα επηρεάσουν το προσωπικό.
Η έκθεση αναγνωρίζει επίσης ότι έως το 2030 υπάρχει πιθανότητα 20% η τεχνητή νοημοσύνη να μπορεί να κάνει τη δουλειά ενός ικανού υπαλλήλου μεσαίου επιπέδου. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η συζήτηση για το τραπεζικό AI στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο λογισμικό και υποδομές, αλλά και το ποιοι ρόλοι θα αλλάξουν, ποιοι θα επανεκπαιδευτούν και πόση διαπραγματευτική ισχύ θα μείνει τελικά στις ίδιες τις τράπεζες.