Η υπέρταση συχνά εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα, όμως η νέα ανάλυση δεδομένων από την Αγγλία δείχνει ότι το κενό ανάμεσα στην πραγματική πίεση και στη διάγνωση παραμένει μεγάλο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι χρειάζεται πιο ενεργή ανίχνευση και καλύτερη παρακολούθηση, όχι μόνο για όσους θεωρούνται ήδη υψηλού κινδύνου.
Τι έδειξε η ανάλυση
Η ομάδα του Oxford Population Health μελέτησε μετρήσεις αρτηριακής πίεσης από 1,4 εκατομμύρια ενήλικες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα Our Future Health μεταξύ 2022 και 2025. Με βάση τα κριτήρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, υπέρταση ορίστηκε ως συστολική πίεση τουλάχιστον 140 mmHg, διαστολική τουλάχιστον 90 mmHg ή λήψη αντιυπερτασικής αγωγής.
Το 37% των συμμετεχόντων πληρούσε αυτόν τον ορισμό. Το ποσοστό αυξανόταν από 15% στις ηλικίες 18–39 ετών σε 71% στους ανθρώπους 80 ετών και άνω, ενώ η υπέρταση ήταν σχεδόν 50% συχνότερη στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες, μετά την προσαρμογή για την ηλικία.
Το πιο ανησυχητικό εύρημα ήταν ότι το 59% των συμμετεχόντων με υπέρταση δεν γνώριζε ότι είχε την πάθηση: δεν είχε λάβει διάγνωση και δεν έπαιρνε φάρμακα για την πίεση. Ανάμεσα σε όσους λάμβαναν ήδη μία ή περισσότερες θεραπείες, το 50% εξακολουθούσε να έχει μέτρηση τουλάχιστον 140/90.
Γιατί η υπέρταση περνά απαρατήρητη
Η υψηλή πίεση μπορεί να μην προκαλεί αισθητά συμπτώματα για μεγάλο διάστημα. Αυτό σημαίνει ότι μια επίσκεψη στον γιατρό για άλλο λόγο ή ένας προληπτικός έλεγχος μπορεί να είναι η ευκαιρία να εντοπιστεί, ενώ μια μεμονωμένη φυσιολογική μέτρηση δεν αρκεί για να αποκλειστεί το πρόβλημα.
Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η σημερινή προσέγγιση στην Αγγλία, η οποία απαιτεί επαναλαμβανόμενες μετρήσεις για την επιβεβαίωση της διάγνωσης και σε ορισμένες περιπτώσεις προτείνει πρώτα αλλαγές στον τρόπο ζωής, μπορεί να αφήνει ανθρώπους χωρίς έγκαιρη διάγνωση ή επαρκή έλεγχο. Πρόκειται για κριτική των ερευνητών προς την εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών, όχι για απόδειξη ότι κάθε καθυστέρηση οφείλεται σε αυτές.
Τι σημαίνει για την πρόληψη
Η υπέρταση αποτελεί σημαντικό τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, εγκεφαλικά επεισόδια και πρόωρο θάνατο. Η έγκαιρη μέτρηση μπορεί να οδηγήσει σε επιβεβαίωση από επαγγελματία υγείας, εξατομικευμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής και, όταν χρειάζεται, φαρμακευτική αγωγή.
Το μήνυμα της μελέτης δεν είναι ότι μια μόνο ένδειξη αρκεί για αυτοδιάγνωση. Είναι ότι η συστηματική παρακολούθηση πρέπει να καλύπτει ευρύτερο μέρος του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων νεότερων ενηλίκων, και ότι η λήψη φαρμάκων χρειάζεται αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς της. Όποιος ανησυχεί για τις μετρήσεις του θα πρέπει να απευθυνθεί σε γιατρό και να μην αλλάξει μόνος του τη θεραπεία.
Τα όρια των ευρημάτων
Η ανάλυση είναι παρατηρησιακή και βασίζεται σε μετρήσεις που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο ενός μεγάλου ερευνητικού προγράμματος. Δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι ένας συγκεκριμένος τρόπος ελέγχου προκαλεί καλύτερα ή χειρότερα αποτελέσματα, ούτε να αντικαταστήσει τις κλινικές οδηγίες και την ιατρική αξιολόγηση.
Παρόλα αυτά, η κλίμακα του δείγματος κάνει δύσκολο να αγνοηθεί το βασικό συμπέρασμα: η υπέρταση δεν είναι μόνο ζήτημα πρόσβασης σε φάρμακα, αλλά και έγκαιρου εντοπισμού και συνεχούς ελέγχου. Η μείωση των αδιάγνωστων περιστατικών θα μπορούσε να αποτρέψει σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα, εφόσον συνοδευτεί από αξιόπιστη παρακολούθηση και κατάλληλη φροντίδα.