Νέα έρευνα από το Ινστιτούτο Επιστήμης του Τόκιο στην Ιαπωνία αποκαλύπτει ότι η τακτική συμμετοχή σε πολιτιστικές δραστηριότητες — όπως επισκέψεις σε μουσεία, κινηματογράφο, θέατρο και συναυλίες — μπορεί να σχετίζεται με βιολογικά νεότερο οργανισμό.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Epidemiology and Community Health, ανέλυσε δεδομένα από 1.899 ενήλικες που συμμετείχαν στη μακροχρόνια βρετανική μελέτη English Longitudinal Study of Ageing. Οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 50 ετών και άνω και παρείχαν στοιχεία σε τουλάχιστον δύο φάσεις της έρευνας, μεταξύ 2004 και 2009.
Πώς μετρήθηκε η γήρανση
Για να εκτιμήσουν τη φυσιολογική ηλικία κάθε συμμετέχοντα, νοσηλευτές μέτρησαν 10 δείκτες σωματικής υγείας: παλμική πίεση, διαστολική αρτηριακή πίεση, αναπνευστική λειτουργία, συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης, ινωδογόνο, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, LDL χοληστερόλη, δείκτη μάζας σώματος, δύναμη λαβής και ταχύτητα βαδίσματος. Οι μετρήσεις συνδυάστηκαν σε ένα ενιαίο σκορ φυσιολογικής ηλικίας.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ανέφεραν πόσο συχνά παρακολουθούσαν (α) κινηματογράφο, (β) μουσεία ή γκαλερί τέχνης και (γ) θέατρο, συναυλίες ή όπερα. Κάθε δραστηριότητα βαθμολογήθηκε από το 0 (ποτέ) έως το 5 (δύο φορές τον μήνα ή περισσότερο), δημιουργώντας μια συνολική βαθμολογία πολιτιστικής συμμετοχής από 0 έως 15.
Η σύνδεση με τη νεανικότητα
Τα άτομα με υψηλότερη πολιτιστική συμμετοχή — όσοι δηλαδή συμμετείχαν σε πολιτιστικές δραστηριότητες τουλάχιστον κάθε λίγους μήνες — είχαν μέση φυσιολογική ηλικία 66,9 ετών. Συγκριτικά, όσοι είχαν χαμηλότερη συμμετοχή παρουσίαζαν μέση φυσιολογική ηλικία 69,9 ετών — μια διαφορά περίπου τριών ετών.
Ακόμα και μετά τη στάθμιση για παράγοντες όπως το εισόδημα, η απασχόληση και οι χρόνιες παθήσεις, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε αύξηση μιας μονάδας στη βαθμολογία πολιτιστικής συμμετοχής σχετιζόταν με μείωση της φυσιολογικής ηλικίας κατά 0,085 έτη (31 ημέρες).
Γιατί μπορεί να ωφελούν οι πολιτιστικές δραστηριότητες
Οι ερευνητές προτείνουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες μπορούν να ενισχύσουν τις κοινωνικές σχέσεις, να ενθαρρύνουν υγιέστερες συνήθειες και να υποστηρίξουν την ψυχική υγεία — παράγοντες που όλοι μπορούν να συμβάλουν στην επιβράδυνση της φυσιολογικής γήρανσης.
«Αξιοσημείωτο είναι ότι η επίδραση μπορεί να είναι συγκρίσιμη με τη συχνή σωματική άσκηση», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι επιστήμονες. Ωστόσο, τονίζουν ότι επειδή η έρευνα ήταν παρατηρησιακή, δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι πολιτιστικές δραστηριότητες επιβραδύνουν άμεσα τη γήρανση — είναι πιθανό τα ήδη υγιέστερα άτομα να είναι πιο ικανά να συμμετέχουν σε τέτοιες δραστηριότητες.
Παρ' όλα αυτά, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η πολιτιστική συμμετοχή αποτελεί μια τροποποιήσιμη συμπεριφορά που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε αποτελεσματική στρατηγική δημόσιας υγείας. Η βελτίωση της γεωγραφικής και οικονομικής πρόσβασης σε πολιτιστικά γεγονότα θα μπορούσε να επιτρέψει σε περισσότερους ανθρώπους να επωφεληθούν.
Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν η ενθάρρυνση μεγαλύτερης πολιτιστικής συμμετοχής οδηγεί σε διαρκή οφέλη για την υγεία και υγιέστερη γήρανση μακροπρόθεσμα.