Η Rocket Lab εκτόξευσε κρυφά έναν μικρό δορυφόρο από τη Νέα Ζηλανδία, στο πλαίσιο μιας άκρως απόρρητης στρατιωτικής άσκησης της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ (US Space Force). Η αποστολή, με την ονομασία Victus Haze, είχε ως στόχο να δοκιμάσει την ικανότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να αντιδρούν ταχύτατα σε μια κρίση στη χαμηλή τροχιά της Γης.
Μια άσκηση που πέρασε απαρατήρητη
Η εκτόξευση έγινε χωρίς καμία σχεδόν προηγούμενη ανακοίνωση. Η μοναδική ένδειξη ότι κάτι επρόκειτο να συμβεί ήταν μια προειδοποίηση προς πιλότους και ναυτικούς να αποφύγουν την περιοχή πτήσης του πυραύλου. Η Rocket Lab δεν μετέδωσε ζωντανά την εκτόξευση, όπως κάνει συνήθως για τις περισσότερες αποστολές της, ενώ μέχρι στιγμής ούτε η εταιρεία ούτε η Space Force έχουν προβεί σε επίσημες δημόσιες δηλώσεις.
Ωστόσο, ο κατάλογος διαστημικών αντικειμένων του αμερικανικού στρατού ενημερώθηκε μέσα στο Σαββατοκύριακο, αποκαλύπτοντας την εκτόξευση. Ένας νέος δορυφόρος, με την ονομασία Victus Haze Puma, εμφανίστηκε στον κατάλογο με ημερομηνία εκτόξευσης την Παρασκευή από το ιδιωτικό διαστημοδρόμιο της Rocket Lab στη χερσόνησο Māhia της Νέας Ζηλανδίας. Ο δορυφόρος τοποθετήθηκε σε πολική τροχιά, σε ύψος μεταξύ 560 και 740 χιλιομέτρων.
Τι είναι η αποστολή Victus Haze
Η Victus Haze είναι η πιο πρόσφατη αποστολή ταχείας αντίδρασης του αμερικανικού στρατού. Η Space Force ανακοίνωσε τα σχέδιά της για την αποστολή το 2024, επιλέγοντας τις Rocket Lab και True Anomaly για την κατασκευή και εκτόξευση δύο δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά. Η ιδέα ήταν να εκτοξευθεί πρώτα ένας μικρός δορυφόρος της True Anomaly, υποδυόμενος έναν δορυφόρο από πιθανό αντίπαλο — όπως η Κίνα ή η Ρωσία — και στη συνέχεια η Rocket Lab να έχει έναν δορυφόρο σε ετοιμότητα για άμεση εκτόξευση, μόλις δοθεί η εντολή από τους στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Στόχος της αποστολής είναι να αποδειχθεί πως ο στρατός και οι εμπορικοί συνεργάτες του μπορούν να εκτοξεύσουν γρήγορα έναν δορυφόρο για να αξιολογήσουν μια απειλή σε τροχιά.
Πώς εξελίχθηκε η αποστολή
Η Rocket Lab είχε προγραμματισμένη άλλη εκτόξευση για εμπορικό πελάτη την περασμένη εβδομάδα, αλλά την ανέβαλε την περασμένη Τρίτη «για πρόσθετους ελέγχους», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Λίγες ημέρες αργότερα, οι προειδοποιήσεις ασφαλείας εμφανίστηκαν σε ιστοσελίδες αεροπορίας και ναυτιλίας, λίγες μόνο ώρες πριν από το άνοιγμα του παραθύρου εκτόξευσης για την Victus Haze την Παρασκευή.
Η εκτόξευση υπολογίζεται ότι πραγματοποιήθηκε γύρω στις 13:20 ώρα Ελλάδος την Παρασκευή, και η χρονική στιγμή επιλέχθηκε ώστε να συμπέσει με τη διέλευση ενός από τους δορυφόρους της True Anomaly πάνω από τη Νέα Ζηλανδία. Ο δορυφόρος Jackal-0004 της True Anomaly είχε εκτοξευθεί από την Καλιφόρνια στις 3 Μαΐου, στο πλαίσιο κοινής αποστολής με τη SpaceX.
Τα διαθέσιμα δεδομένα τροχιάς δείχνουν ότι ο δορυφόρος Puma της Rocket Lab πλησίασε σε απόσταση 100 χιλιομέτρων από τον δορυφόρο Jackal μόλις οκτώ ώρες μετά την εκτόξευση, σύμφωνα με τον Τζόναθαν ΜακΝτόουελ, αστροφυσικό που παρακολουθεί συστηματικά τη διαστημική δραστηριότητα μέσω ανοιχτών δεδομένων.
Τα επόμενα βήματα
Βάσει προηγούμενων δηλώσεων αξιωματούχων, η αποστολή Victus Haze θα συνεχιστεί με πρόσθετους ελιγμούς για να φέρει τον δορυφόρο Puma ακόμα πιο κοντά στον Jackal. Στη συνέχεια, οι ρόλοι αναμένεται να αντιστραφούν, με τον Jackal να γίνεται ο επιθεωρητής και τον Puma να αναλαμβάνει τον ρόλο του στόχου.
Η True Anomaly, εταιρεία με έδρα το Κολοράντο που ειδικεύεται στην κατασκευή ιδιαίτερα ευέλικτων δορυφόρων για αποστολές εθνικής ασφάλειας, ανακοίνωσε την περασμένη Πέμπτη ότι ο δορυφόρος Jackal ολοκλήρωσε επιτυχώς όλους τους στόχους δοκιμών του, επιδεικνύοντας δυνατότητες «από άκρο σε άκρο μη συνεργαζόμενων συναντήσεων και προσεγγίσεων».
Η στρατηγική σημασία
Η Victus Haze ακολουθεί την επιτυχημένη αποστολή ταχείας αντίδρασης Victus Nox του 2023, όπου η Space Force συνεργάστηκε με την Millennium Space Systems για την κατασκευή και δοκιμή ενός μικρού δορυφόρου σε λιγότερο από ένα χρόνο. Ο δορυφόρος στη συνέχεια ενσωματώθηκε στον πύραυλο Alpha της Firefly Aerospace και εκτοξεύθηκε μόλις 27 ώρες μετά τη λήψη εντολών.
Η Victus Haze είναι μια πιο σύνθετη επίδειξη, με περισσότερους δορυφόρους, πυραύλους και διαστημοδρόμια. Το κόστος της ανήλθε σε περίπου 92 εκατομμύρια δολάρια, κατανεμημένο μεταξύ κρατικής χρηματοδότησης και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Αξιωματούχοι της Space Force έχουν εδώ και καιρό επιδιώξει πρωτοβουλίες ταχείας εκτόξευσης, με στόχο να μειώσουν τον χρόνο ανάπτυξης νέων δορυφόρων από χρόνια σε εβδομάδες, ημέρες ή ακόμα και ώρες. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η Διοίκηση Διαστημικών Συστημάτων: «Αυτή η επίδειξη θα προετοιμάσει τελικά την US Space Force να παρέχει μελλοντικές δυνάμεις σε επιχειρησιακές διοικήσεις για τη διεξαγωγή ταχέων επιχειρήσεων ως απάντηση στην επιθετικότητα αντιπάλων σε τροχιά.»