Η ενδομητρίωση επηρεάζει περίπου 190 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, όμως οι διαθέσιμες θεραπείες παραμένουν συχνά δύσκολες: βασίζονται σε χειρουργική αφαίρεση, ορμονική αγωγή ή συνδυασμό των δύο. Μια νέα μελέτη σε ποντίκια δείχνει ότι μια τροποποιημένη μορφή της νικλοσαμίδης μπορεί να περιορίσει τις βλάβες και τον πόνο, χωρίς να στηρίζεται στην ορμονική καταστολή.
Τι δοκιμάστηκε
Η νικλοσαμίδη είναι φάρμακο που έχει εγκριθεί ως αντιπαρασιτικό, μεταξύ άλλων για λοιμώξεις από ταινία. Ερευνητές τροποποίησαν το μόριό της ώστε να στοχεύει καλύτερα κύτταρα που συμμετέχουν στη δημιουργία και τη διατήρηση των ενδομητριωτικών βλαβών.
Σε πειράματα με ποντίκια, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μοντέλο ενδομητρίωσης και χορήγησαν τη νέα εκδοχή του φαρμάκου. Τα ζώα εμφάνισαν μικρότερες και λιγότερες βλάβες, χαμηλότερη φλεγμονή και μειωμένη ευαισθησία στον πόνο σε σύγκριση με τα ποντίκια που δεν έλαβαν τη θεραπεία.
Γιατί έχει σημασία ο στόχος των μακροφάγων
Η μελέτη εστιάζει στα μακροφάγα, κύτταρα του ανοσοποιητικού που μπορούν να συμβάλουν στη φλεγμονή και στην εξέλιξη των βλαβών. Η τροποποιημένη νικλοσαμίδη φαίνεται να επηρεάζει τη συμπεριφορά τους και να περιορίζει σήματα που συνδέονται με την ανάπτυξη των βλαβών, την αγγείωση και την αίσθηση του πόνου.
Η προσέγγιση έχει ενδιαφέρον επειδή δεν επιδιώκει να σταματήσει τον εμμηνορρυσιακό κύκλο. Αυτό θα μπορούσε, θεωρητικά, να προσφέρει μια μη ορμονική επιλογή για ανθρώπους που δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές θεραπείες ή δεν μπορούν να ανεχθούν τις παρενέργειές τους.
Το κρίσιμο όριο: ποντίκια, όχι ασθενείς
Τα αποτελέσματα δεν δείχνουν ακόμη ότι η θεραπεία είναι αποτελεσματική ή ασφαλής για ανθρώπους. Τα πειράματα έγιναν σε ζωικό μοντέλο και χρειάζονται ανεξάρτητες επιβεβαιώσεις, μελέτες φαρμακοκινητικής και κλινικές δοκιμές πριν εξεταστεί οποιαδήποτε χρήση στην πράξη.
Υπάρχει και ένα πρακτικό πρόβλημα με την αρχική νικλοσαμίδη: απορροφάται δύσκολα από τον οργανισμό. Η χαμηλή διαλυτότητα μπορεί να απαιτεί υψηλές δόσεις και να προκαλεί ναυτία, απώλεια όρεξης ή στομαχικές ενοχλήσεις. Η τροποποίηση του μορίου έχει νόημα μόνο αν βελτιώνει την απορρόφηση χωρίς να δημιουργεί νέους κινδύνους.
Για μια πάθηση που συχνά καθυστερεί να διαγνωστεί και μπορεί να επιστρέψει μετά τη χειρουργική αφαίρεση, μια μη ορμονική θεραπεία θα ήταν σημαντική προσθήκη. Προς το παρόν, όμως, η νικλοσαμίδη παραμένει μια πολλά υποσχόμενη ερευνητική κατεύθυνση και όχι διαθέσιμη θεραπεία για την ενδομητρίωση.
Πηγή: Nature