Το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού (OMB) των Ηνωμένων Πολιτειών πρότεινε στα τέλη Μαΐου έναν νέο κανονισμό που αλλάζει ριζικά τον τρόπο χρηματοδότησης της ομοσπονδιακής επιστημονικής έρευνας. Αν εφαρμοστεί, ο κανονισμός θα θέσει τις πολιτικές προτεραιότητες ως το κυριότερο κριτήριο για τη χρηματοδότηση της επιστήμης, παραγκωνίζοντας την επιστημονική αξιολόγηση από ομοτίμους.
Σύμφωνα με τον κανονισμό, οι πολιτικοί διορισμένοι θα έχουν τον τελικό λόγο για τη χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων, θα μπορούν να ακυρώνουν ομοσπονδιακές επιχορηγήσεις ανά πάσα στιγμή και θα εγκρίνουν κάθε δαπάνη για συνέδρια και δημοσιεύσεις. Οι αποφάσεις θα μπορούν να βασίζονται σε ασαφή πολιτικά κριτήρια, όπως το «εθνικό συμφέρον» και η «ευθυγράμμιση με τις πολιτικές προτεραιότητες της διοίκησης».
Η αντίδραση της επιστημονικής κοινότητας ήταν άμεση και καθολική. Η Αμερικανική Ένωση για την Έρευνα του Καρκίνου (AACR) χαρακτήρισε τον κανονισμό ως «μείζονα απειλή για τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας», τονίζοντας ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τον όρο «Επιστήμη Χρυσού Προτύπου» για να τερματίζει έρευνες όχι επειδή είναι επιστημονικά αβάσιμες, αλλά επειδή δεν εξυπηρετούν μια συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα.
Ο Shane Jacobson, διευθύνων σύμβουλος της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, επισήμανε ότι «η κωδικοποίηση των μεταβαλλόμενων πολιτικών προτιμήσεων σε επίσημους ομοσπονδιακούς κανονισμούς κινδυνεύει να πυροδοτήσει επαναλαμβανόμενους κύκλους ανατροπής με κάθε αλλαγή διοίκησης». Προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο περιβάλλον θα καταστήσει εξαιρετικά δύσκολο για τα ερευνητικά ιδρύματα να σχεδιάσουν και να διατηρήσουν τις μακροπρόθεσμες έρευνες που απαιτούνται για κλινικές δοκιμές και επαναστατικές ανακαλύψεις.
Η Αμερικανική Γεωφυσική Ένωση μίλησε για «κανόνες που θα ξαναγράψουν τους όρους της αμερικανικής επιστήμης», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι «χρησιμοποιεί τη γλώσσα της επιστημονικής αυστηρότητας ως κάλυψη για πολιτικό έλεγχο». «Έχουμε χτίσει για γενιές το σύστημα αξιολόγησης από ομοτίμους ακριβώς επειδή οι αποφάσεις για το ποια επιστήμη θα χρηματοδοτηθεί πρέπει να βασίζονται στην επιστημονική αξία, όχι στην πολιτική ευθυγράμμιση», ανέφερε η δήλωσή της.
Η Αμερικανική Φυσική Εταιρεία ήταν εξίσου κατηγορηματική: «Αυτές οι προτάσεις θα επιτρέψουν στην πολιτική προτίμηση να υπερβαίνει την αξιολόγηση ομοτίμων, θα περιορίσουν τα ταξίδια, θα εμποδίσουν τη συνεργασία, θα δυσχεράνουν τον διαμοιρασμό αποτελεσμάτων και θα επηρεάσουν προγράμματα που εκπαιδεύουν την επόμενη γενιά επιστημόνων». Σε μεταγενέστερη ανακοίνωση, πρόσθεσε: «Η πρόταση ξεπερνά κάθε όριο, απειλώντας το σύνολο της επιστήμης, υπό οποιαδήποτε διοίκηση, τώρα και στο μέλλον».
Ο Sudip Parikh, διευθύνων σύμβουλος της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS), περιέγραψε την κίνηση ως «ξεδιάντροπη αρπαγή εξουσίας από τον διευθυντή του OMB, που αψηφά τη βούληση του Κογκρέσου και του αμερικανικού λαού». Προειδοποίησε ότι «αν ο κανόνας γίνει τελικός, οι ελπίδες των Αμερικανών για μελλοντικές θεραπείες, εθνική ασφάλεια και οικονομική ισχύ θα εξαρτώνται από τις επιστημονικές ευαισθησίες του επικεφαλής γραφειοκράτη του έθνους».
Η διαδικασία ομοσπονδιακής θέσπισης κανόνων απαιτεί δημόσια διαβούλευση και η προθεσμία για υποβολή σχολίων είναι η Δευτέρα 13 Ιουλίου. Παρά τον σκεπτικισμό για το αν το OMB θα λάβει υπόψη τις αντιδράσεις, τα οργανωμένα, ουσιαστικά σχόλια εξυπηρετούν τρεις κρίσιμους σκοπούς, σύμφωνα με την Elizabeth Ginexi, πρώην διευθύντρια προγράμματος των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας: δημιουργούν αρχείο αντιπολίτευσης που μπορούν να επικαλεστούν τα δικαστήρια, υποχρεώνουν το OMB να υπερασπιστεί κάθε διάταξη ξεχωριστά, και στέλνουν σήμα στο Κογκρέσο ότι ο κανόνας είναι αρκετά αμφιλεγόμενος ώστε να δικαιολογεί νομοθετική παρέμβαση.
Όπως τόνισε η Nancy Brown της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, «πολιτικές που υπονομεύουν την ανεξαρτησία ή μετατοπίζουν αποφάσεις μακριά από την καθιερωμένη επιστημονική και δημόσια υγεία εμπειρογνωμοσύνη κινδυνεύουν να αποδυναμώσουν την καινοτομία και τη συνεργασία που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των σημερινών και μελλοντικών προκλήσεων υγείας».
Η πρόταση του OMB, αν τελικά εφαρμοστεί, θα μπορούσε να αποτελέσει τη μεγαλύτερη απειλή για την αμερικανική επιστημονική χρηματοδότηση από τη μεταπολεμική περίοδο. Οι επιστημονικοί οργανισμοί καλούν το κοινό να υποβάλει σχόλια πριν από τη λήξη της προθεσμίας της 13ης Ιουλίου, τονίζοντας ότι η συμμετοχή των πολιτών μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά, είτε μέσω της δημιουργίας νομικού αρχείου για δικαστικές προσφυγές είτε μέσω της πίεσης προς το Κογκρέσο για νομοθετική παρέμβαση.