Τα πυροτεχνήματα γεμίζουν τον ουρανό με χρώμα και φως, όμως τρεις νέες επιστημονικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι το πραγματικό κόστος τους για το περιβάλλον είναι πολύ μεγαλύτερο από ό,τι φαίνεται με γυμνό μάτι. Ερευνητές που δημοσίευσαν τα ευρήματά τους σε περιοδικά της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας (ACS) εξέτασαν τι αφήνουν πίσω τους τα πυροτεχνήματα — από σκουπίδια και αιωρούμενα σωματίδια μέχρι χημικές ενώσεις που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα.
Τα αποκαΐδια αλλάζουν τη χημεία του νερού
Όταν τα πυροτεχνήματα σβήνουν, αφήνουν πίσω τους πολλά περισσότερα από στάχτη. Τα χρησιμοποιημένα βεγγαλικά σκορπίζουν υπολείμματα που περιέχουν καύσιμα που δεν κάηκαν πλήρως, μεταλλικά άλατα, πρόσθετα και κομμάτια απανθρακωμένης συσκευασίας.
Σε εργαστηριακή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Environmental Science & Technology, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι αυτά τα υπολείμματα απελευθερώνουν σημαντικές ποσότητες μεταλλικών ιόντων (όπως κάλιο και μαγγάνιο) και διαλυμένης οργανικής ύλης όταν έρχονται σε επαφή με νερό από λίμνες και ποτάμια. Ταυτόχρονα, τα στερεά υπολείμματα απορρόφησαν ορισμένες διαλυμένες ουσίες που υπήρχαν ήδη στο νερό, συμπεριλαμβανομένων μεγαλύτερων και πιο σύνθετων ενώσεων.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι αυτές οι χημικές μεταβολές μπορεί να διαταράξουν τις μικροβιακές κοινότητες και τα υδάτινα οικοσυστήματα, ιδιαίτερα όταν μεγάλες ποσότητες σκουπιδιών από πυροτεχνήματα ξεπλένονται επανειλημμένα σε ποτάμια και λίμνες μετά από γιορτές και φεστιβάλ. Η σωστή συλλογή και απόρριψη των χρησιμοποιημένων πυροτεχνημάτων θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά αυτές τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Τα πυροτεχνήματα αυξάνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση
Σε μια δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο ACS ES&T Air, επιστήμονες παρακολούθησαν τα αιωρούμενα σωματίδια κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης αθλητικής διοργάνωσης πολλών ημερών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατέγραψαν απότομες, σύντομες αυξήσεις τόσο σε χονδρόκοκκα όσο και σε λεπτόκοκκα σωματίδια καθ' όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης.
Η ομάδα συνέδεσε μεγάλο μέρος της ρύπανσης με τις εκπομπές μαγειρέματος από πλανόδιους πωλητές τροφίμων και τη σκόνη που σήκωναν τα οχήματα. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των τελετών έναρξης και λήξης, παρατήρησαν δύο ξεχωριστές αιχμές στα λεπτόκοκκα σωματίδια. Η πρώτη συνέπεσε με την άφιξη του πλήθους, ενώ η δεύτερη —ελαφρώς μικρότερη— συνέπεσε με τα πυροτεχνήματα.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι όσοι παρακολούθησαν όλες τις ημέρες της διοργάνωσης εκτέθηκαν σε επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης που υπερέβαιναν τα συνιστώμενα όρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Οι αμίνες και ο κρυφός καπνός
Μια τρίτη μελέτη επικεντρώθηκε σε χημικές ουσίες που ονομάζονται αμίνες, οι οποίες περιλαμβάνονται σε ορισμένες συνθέσεις πυροτεχνημάτων. Αυτές οι ενώσεις μπορούν να αντιδράσουν στην ατμόσφαιρα σχηματίζοντας αερολύματα που συμβάλλουν στην αιθαλομίχλη και στην υποβάθμιση της ποιότητας του αέρα.
Οι επιστήμονες μέτρησαν τις αμίνες τόσο σε αέρια όσο και σε αιωρούμενα σωματίδια κατά τη διάρκεια των εορτασμών για το Κινεζικό Νέο Έτος σε μια προαστιακή περιοχή της Κίνας. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο Environmental Science & Technology Letters, έδειξαν σημαντικές αυξήσεις σε πολλές αμίνες σε σύγκριση με μια περίοδο χωρίς εορτασμούς. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των μεγαλύτερων επιδείξεων πυροτεχνημάτων.
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι τα πυροτεχνήματα συμβάλλουν πολύ περισσότερο από τον ορατό καπνό στην αιθαλομίχλη που συχνά παραμένει μετά από μεγάλες γιορτές, προσθέτοντας μια ακόμη διάσταση στο περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.