Η Σελήνη απέκτησε έναν νέο κρατήρα που οι επιστήμονες μπόρεσαν να παρακολουθήσουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Ο McGetchin δημιουργήθηκε από πρόσκρουση μεταξύ 11 Απριλίου και 22 Μαΐου 2024 και είναι ο μεγαλύτερος νέος κρατήρας που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στο Ηλιακό Σύστημα.
Ένα σπάνιο πριν και μετά
Ο κρατήρας έχει διάμετρο περίπου 222 μέτρα και βάθος 43 μέτρα. Η πρόσκρουση προκλήθηκε πιθανότατα από αστεροειδή ή τμήμα κομήτη και, σύμφωνα με την εκτίμηση που μεταφέρει το Space.com, ένα συμβάν τέτοιου μεγέθους αναμένεται στη Σελήνη περίπου μία φορά ανά αιώνα.
Η αξία της ανακάλυψης δεν βρίσκεται μόνο στο μέγεθος. Το Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) παρατηρεί τη Σελήνη για περισσότερα από 17 χρόνια, οπότε οι ερευνητές διέθεταν εικόνες της ίδιας περιοχής πριν και μετά την πρόσκρουση. Έτσι μπόρεσαν να ξεχωρίσουν τον καινούργιο σχηματισμό και το υλικό που εκτινάχθηκε γύρω του, κάτι που σπάνια είναι εφικτό στην πλανητική γεωλογία.
Το αποτύπωμα φτάνει πολύ μακρύτερα
Η κάμερα LROC εντόπισε ένα εκτεταμένο στρώμα υλικού γύρω από τον κρατήρα. Τα δεδομένα του οργάνου Diviner έδειξαν, παράλληλα, μια θερμική ανωμαλία σε περιοχή περίπου 7 χιλιομέτρων γύρω από το σημείο της πρόσκρουσης.
Κατά τη διάρκεια της σεληνιακής νύχτας, αυτή η περιοχή ήταν περίπου 8 έως 9 kelvins ψυχρότερη από το γειτονικό έδαφος. Η πιθανότερη εξήγηση είναι ότι η πρόσκρουση ανατάραξε και χαλάρωσε το ανώτερο στρώμα του σεληνιακού εδάφους. Ο πιο «αφράτος» ρεγόλιθος συγκρατεί λιγότερη θερμότητα, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ψύχεται η επιφάνεια.
Ένα φυσικό εργαστήριο για τις επόμενες αποστολές
Οι περισσότεροι κρατήρες της Σελήνης είναι αρχαίοι και έχουν αλλοιωθεί από νέες προσκρούσεις και τη διαστημική αποσάθρωση. Ο McGetchin, αντίθετα, προσφέρει ένα καθαρό σημείο αναφοράς: οι επιστήμονες μπορούν να μελετήσουν πώς σχηματίζεται ένας κρατήρας και πώς μεταβάλλεται το έδαφος αμέσως μετά το συμβάν.
Η θέση του, κοντά στο όριο ανάμεσα στις σκοτεινότερες βασαλτικές πεδιάδες και τα φωτεινότερα υψίπεδα, κάνει την περιοχή ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Μελλοντικό ρόβερ ή επανδρωμένη αποστολή θα μπορούσε να συνδέσει τις δορυφορικές παρατηρήσεις με λεπτομερείς μετρήσεις της υφής του εδάφους και της κατανομής του εκτιναγμένου υλικού.
Αυτό έχει πρακτική σημασία για την επιστροφή στη Σελήνη. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι προσκρούσεις αλλάζουν το ρεγόλιθο μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό ρόβερ, προσεδαφιστών και άλλου εξοπλισμού που θα πρέπει να λειτουργήσει σε μια επιφάνεια η οποία συνεχίζει να δέχεται κοσμικά χτυπήματα.
Πηγή: Space.com — A NASA spacecraft just found a giant new crater on the moon