Η κυβέρνηση παρουσίασε στις 30 Ιουλίου 2026 το HELLAS-SPACE 2.0 ως το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα, με συνολικό προϋπολογισμό 350 εκατ. ευρώ. Η ανακοίνωση έγινε από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, τη Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Σε αντίθεση με μια στενή λογική που θα έβλεπε μόνο την κατασκευή δορυφόρων, ο σχεδιασμός απλώνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του διαστημικού τομέα. Το σήμα προς την αγορά είναι ότι το κράτος θέλει να συνδέσει υποδομές, εφαρμογές, έρευνα και επιχειρηματική αξιοποίηση σε ένα ενιαίο πλαίσιο.
Πού στοχεύει το πρόγραμμα
Σύμφωνα με την παρουσίαση που μετέφερε το OT, το HELLAS-SPACE 2.0 πατά πάνω στην εμπειρία και τα αποτελέσματα του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων. Ο δηλωμένος στόχος είναι να διευρυνθεί ουσιαστικά το πεδίο δράσης της Ελλάδας στις διαστημικές υποδομές, στις κρίσιμες τεχνολογίες, στις εφαρμογές και στην ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού.
Το πλαίσιο που περιγράφεται δεν αφορά μόνο κρατικές δυνατότητες. Συνδέεται επίσης με την ενίσχυση των εθνικών διαστημικών υποδομών και των στρατηγικών δυνατοτήτων της χώρας, με την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής και εξωστρεφούς ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας και με τη στενότερη συνεργασία δημόσιου τομέα, πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων, επιχειρήσεων και διεθνών εταίρων.
Η ίδια περιγραφή δίνει και μια πιο πρακτική διάσταση: οι διαστημικές τεχνολογίες τοποθετούνται ως εργαλεία για ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον, την πολιτική προστασία, την ασφάλεια και την οικονομία. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί μεταφέρει τη συζήτηση από το συμβολικό κύρος ενός προγράμματος στο αν θα παράξει υπηρεσίες και δεδομένα με πραγματική χρήση μέσα στη χώρα.
Πώς κατανέμονται τα 350 εκατ. ευρώ
Η δομή που δημοσιεύθηκε περιλαμβάνει κατηγορίες με ενδεικτικό βιομηχανικό κόστος και δείχνει πού πέφτει το κύριο βάρος. Το μεγαλύτερο μέρος κατευθύνεται σε τρεις οικογένειες δορυφορικών συστημάτων ανίχνευσης: οπτικοί δορυφόροι VHR RGB-NIR με προϋπολογισμό 60 έως 70 εκατ. ευρώ, θερμικοί δορυφόροι HR MWIR επίσης με 60 έως 70 εκατ. ευρώ και δορυφόροι RF / SIGINT με 45 έως 50 εκατ. ευρώ.
Πέρα από τα ίδια τα διαστημικά μέσα, το πρόγραμμα προβλέπει 35 έως 45 εκατ. ευρώ για Επίγνωση Διαστημικού Τομέα, λειτουργίες σε τροχιά και συντήρηση μέσω της ενότητας ISOS. Προβλέπει ακόμη 17 έως 23 εκατ. ευρώ για ασφαλή συνδεσιμότητα και PNT, 15 έως 20 εκατ. ευρώ για πρόγραμμα διαστημικής καινοτομίας και δοκιμαστικής κλίνης και 25 έως 35 εκατ. ευρώ για ασφαλείς υπηρεσίες γεωγραφίας και υποδομές δεδομένων.
Αυτή η κατανομή έχει σημασία επειδή δείχνει ότι το HELLAS-SPACE 2.0 δεν σχεδιάζεται ως μία μόνο προμήθεια εξοπλισμού. Περιλαμβάνει και στρώματα υπηρεσιών, δεδομένων, δοκιμών και λειτουργικής υποστήριξης, δηλαδή πεδία όπου μπορούν να εμφανιστούν διαφορετικοί ανάδοχοι και συνεργασίες.
Τι σημαίνει για την ελληνική αγορά
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις τεχνολογίας, το βασικό μήνυμα είναι ότι ανοίγει ένας χώρος όπου μπορεί να υπάρξει ζήτηση όχι μόνο για hardware αλλά και για λογισμικό, ανάλυση γεωχωρικών δεδομένων, ασφαλείς επικοινωνίες, επίγεια συστήματα και εφαρμογές που αξιοποιούν δορυφορική πληροφορία. Αν το πρόγραμμα προχωρήσει με συνέχεια, μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στη δημόσια χρηματοδότηση, την έρευνα και την εμπορική αξιοποίηση.
Το δύσκολο σημείο, βέβαια, δεν είναι η ανακοίνωση αλλά η εκτέλεση. Το πραγματικό τεστ για το HELLAS-SPACE 2.0 θα είναι πόσο γρήγορα οι προβλέψεις θα μεταφραστούν σε ώριμα έργα, συμβάσεις και σταθερό pipeline που να επιτρέπει στην εγχώρια αγορά να επενδύσει σε ανθρώπους, τεχνογνωσία και προϊόντα με μεγαλύτερη ορατότητα.