Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να βάλει το ChatGPT της OpenAI και τη Roblox Corp. σε αυστηρότερο καθεστώς εποπτείας, επειδή αμφότερες φέρονται να ξεπέρασαν το όριο των 45 εκατομμυρίων μηνιαίων χρηστών στην ΕΕ. Για μια ελληνική αγορά που χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο διεθνείς πλατφόρμες για ψυχαγωγία, μάθηση, εξυπηρέτηση πελατών και ανάπτυξη προϊόντων, η εξέλιξη δεν είναι μια μακρινή ρυθμιστική λεπτομέρεια. Είναι προειδοποίηση ότι η συμμόρφωση, η παιδική ασφάλεια και η διαφάνεια μπαίνουν πλέον στο επίκεντρο του σχεδιασμού.
Τι αλλάζει με τον ευρωπαϊκό χαρακτηρισμό
Σύμφωνα με το OT, επικαλούμενο πληροφορίες που μεταδόθηκαν στο Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να χαρακτηρίσει τις δύο αμερικανικές εταιρείες ως «πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες» ήδη από τον Αύγουστο του 2026. Αυτό τις εντάσσει στο πιο αυστηρό επίπεδο υποχρεώσεων του DSA, του ευρωπαϊκού πλαισίου που έχει στόχο να περιορίσει το παράνομο και επιβλαβές περιεχόμενο στις μεγάλες ψηφιακές υπηρεσίες.
Στην πράξη, ο χαρακτηρισμός δεν αφορά μόνο περισσότερη γραφειοκρατία. Οι πλατφόρμες οφείλουν να καταθέτουν εκθέσεις διαφάνειας, να εξηγούν πώς μετριάζουν συστημικούς κινδύνους και να δέχονται στενότερη εποπτεία από τις Βρυξέλλες. Αν παραβιάσουν το πλαίσιο, κινδυνεύουν με πρόστιμα που μπορούν να φτάσουν έως το 6% των ετήσιων παγκόσμιων πωλήσεών τους.
Γιατί το βάρος πέφτει σε ChatGPT και Roblox
Η υπόθεση των δύο υπηρεσιών δεν είναι ίδια, αλλά συναντιέται στο ίδιο πολιτικό σημείο: την προστασία των χρηστών και ειδικά των ανηλίκων. Το OT σημειώνει ότι ο DSA δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο. Στη Roblox το ερώτημα είναι άμεσο, επειδή η πλατφόρμα έχει δεχθεί κριτική για το κατά πόσο προστατεύει επαρκώς τους νεότερους χρήστες της.
Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι η Roblox έχει ήδη προχωρήσει πρόσφατα σε αυστηρότερους ελέγχους σχετικά με το ποιοι μπορούν να μιλούν με τα παιδιά και ποια παιχνίδια μπορούν εκείνα να παίζουν. Ταυτόχρονα, η αυξανόμενη έμφαση της εταιρείας στη διαφήμιση τη φέρνει πιο κοντά σε ένα ακόμη ευαίσθητο πεδίο του DSA: τη διαφάνεια γύρω από το μάρκετινγκ που απευθύνεται σε ανηλίκους.
Για το ChatGPT, η πίεση αφορά περισσότερο τη διαφάνεια, τη διαχείριση κινδύνου και το πώς μια υπηρεσία γενετικής AI επηρεάζει μεγάλο αριθμό πολιτών. Η ΕΕ δεν αντιμετωπίζει πλέον τέτοια εργαλεία ως απλά λογισμικά παραγωγικότητας, αλλά ως πλατφόρμες με κοινωνικό αποτύπωμα που χρειάζονται συνεχή λογοδοσία.
Τι δείχνει η μέχρι τώρα επιβολή του DSA
Η Επιτροπή έχει ήδη ανοίξει περισσότερες από δώδεκα έρευνες σε online πλατφόρμες από τότε που ο DSA τέθηκε σε ισχύ το 2022, σύμφωνα με το OT. Το μήνυμα είναι ότι οι Βρυξέλλες δεν θέλουν να αφήσουν τον νόμο σε συμβολικό επίπεδο. Η πίεση έχει ήδη περάσει από τη θεωρία στην πράξη.
Το ίδιο ρεπορτάζ υπενθυμίζει δύο ενδεικτικές υποθέσεις: στην X επιβλήθηκε τον Δεκέμβριο πρόστιμο 120 εκατ. ευρώ για παραπλανητικό σχεδιασμό και έλλειψη διαφάνειας, ενώ η Alibaba δέχθηκε νωρίτερα μέσα στον Ιούλιο πρόστιμο 550 εκατ. ευρώ επειδή, κατά την ΕΕ, δεν αξιολόγησε σωστά μη ασφαλή ή παραποιημένα προϊόντα στην πλατφόρμα της. Η X έχει ασκήσει έφεση, όμως η κατεύθυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής είναι σαφής.
Γιατί αφορά και την ελληνική αγορά εφαρμογών
Στην Ελλάδα, η είδηση αφορά πρώτα τις οικογένειες που βλέπουν παιδιά να κινούνται ανάμεσα σε gaming, social και AI εμπειρίες χωρίς καθαρά όρια. Αφορά όμως και startups, agencies, media και developers που στηρίζονται σε ξένες πλατφόρμες ή φτιάχνουν δικά τους προϊόντα με στοιχεία συνομιλίας, κοινοτήτων ή προτάσεων περιεχομένου. Όσο αυστηρότερος γίνεται ο έλεγχος στις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, τόσο περισσότερο ανεβαίνει ο πήχης και για μικρότερους παίκτες που θέλουν να λειτουργούν στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το πρακτικό μάθημα για τοπικές εφαρμογές δεν είναι ότι θα αντιμετωπίσουν αύριο τις ίδιες νομικές υποχρεώσεις με την OpenAI ή τη Roblox. Είναι ότι πρέπει να χτίζουν από νωρίς διαδικασίες για age-appropriate design, moderation, σαφείς όρους χρήσης και τεκμηριωμένες αποφάσεις γύρω από αλγορίθμους και διαφημιστικά μοντέλα. Η εποχή όπου η συμμόρφωση ερχόταν μετά την ανάπτυξη του προϊόντος τελειώνει γρήγορα.