Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) ετοιμάζεται να βάλει σε δοκιμή ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που θα βοηθά στον συντονισμό της εναέριας κυκλοφορίας πάνω από την Ουάσινγκτον. Το SMART δεν έχει σχεδιαστεί για να αντικαταστήσει τις αποφάσεις των ελεγκτών· θα λειτουργεί ως κοινό εργαλείο πρόβλεψης και θα προτείνει εναλλακτικές διαδρομές και ώρες αναχώρησης όταν ο εναέριος χώρος πιέζεται.
Η πρώτη ανάπτυξη θα μπορούσε να αφορά τα τρία μεγάλα αεροδρόμια της περιοχής της Ουάσινγκτον και αποτελεί περιορισμένο βήμα πριν από μια πιθανή εθνική επέκταση. Η FAA επιβλέπει περίπου 29 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια εναέριου χώρου, οπότε το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο αν η πρόβλεψη είναι ακριβής, αλλά αν το σύστημα μπορεί να δοκιμαστεί με ασφάλεια σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Τι προβλέπει το SMART
Το σύστημα συνδυάζει δεδομένα από τα προγράμματα των αεροπορικών εταιρειών, τον καιρό, τη χωρητικότητα των αεροδρομίων και τις συνθήκες στον εναέριο χώρο. Με βάση αυτά τα στοιχεία, μοντελοποιεί τις ροές της κυκλοφορίας και εντοπίζει πιθανές συγκρούσεις ή σημεία συμφόρησης πριν εξελιχθούν σε καθυστερήσεις.
Οι προτάσεις του θα διατίθενται μέσα από τα υφιστάμενα συστήματα της FAA ως «εναλλακτικές πληροφορίες διαδρομής». Σύμφωνα με την περιγραφή του οργανισμού, η αρχική εφαρμογή δεν αλλάζει τις διαδικασίες των ελεγκτών ή των αεροπορικών εταιρειών. Στόχος είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι να έχουν την ίδια εικόνα για τις επιχειρησιακές συνθήκες και να μπορούν να συμφωνούν γρηγορότερα σε διαδρομές και ώρες αναχώρησης.
Από τη δοκιμή στην εθνική υποδομή
Η ανάπτυξη του SMART εντάσσεται σε συμβόλαιο ύψους 875 εκατομμυρίων δολαρίων και διάρκειας 12 ετών, το οποίο ανατέθηκε τον Ιούνιο στην Air Space Intelligence. Το ίδιο συμβόλαιο περιλαμβάνει και ένα σύστημα διαχείρισης δεδομένων και υπηρεσιών ροής, σχεδιασμένο να αντικαταστήσει το υφιστάμενο σύστημα στο κέντρο διοίκησης εναέριας κυκλοφορίας της FAA στη Βιρτζίνια.
Η εταιρεία περιγράφει το Flyways AI, ξεχωριστή πλατφόρμα της, ως ψηφιακό δίδυμο του αμερικανικού εναέριου χώρου. Η πλατφόρμα, σύμφωνα με την ίδια, χρησιμοποιείται ήδη για τη διαχείριση πάνω από το 40% της αμερικανικής εναέριας κυκλοφορίας μέσω συνεργασιών με αεροπορικές εταιρείες. Αυτό όμως δεν απαντά από μόνο του στο ερώτημα αν το νέο σύστημα θα αποδίδει εξίσου αξιόπιστα σε ένα δημόσιο, εθνικής κλίμακας περιβάλλον.
Η FAA θέλει να περιορίσει την κατανάλωση καυσίμων, να βελτιώσει την ακρίβεια των πτήσεων και να επιταχύνει την αποκατάσταση της κυκλοφορίας μετά από κακοκαιρία ή μεγάλα κύματα συμφόρησης. Ακόμη και μικρές βελτιώσεις στον συντονισμό μπορούν να έχουν σημαντικό αποτέλεσμα όταν εφαρμόζονται σε χιλιάδες πτήσεις, αλλά τα οφέλη θα πρέπει να μετρηθούν σε πραγματικές συνθήκες και όχι μόνο σε επιδείξεις.
Η δύσκολη ερώτηση της ευθύνης
Η χρήση AI στην εναέρια κυκλοφορία δεν κρίνεται μόνο από την ταχύτητα ή την ακρίβεια των προβλέψεων. Κρίσιμο είναι να είναι σαφές ποιος αποφασίζει, ποια δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν μια πρόταση αποδειχθεί λανθασμένη.
Η Ars Technica σημειώνει ότι δεν έχει διευκρινιστεί ποια ακριβώς μοντέλα AI χρησιμοποιεί το SMART. Η διάκριση έχει σημασία: τα συστήματα που βασίζονται σε προκαθορισμένους κανόνες είναι πιο προβλέψιμα, ενώ τα νεότερα μοντέλα μηχανικής μάθησης μπορούν να αποτυπώσουν πιο σύνθετα μοτίβα, αλλά συχνά είναι δυσκολότερο να εξηγηθεί το αποτέλεσμα. Για μια υπηρεσία ασφάλειας, η απόδοση σε δεδομένα που λείπουν ή υποβαθμίζονται είναι εξίσου σημαντική με την απόδοση σε κανονική λειτουργία.
Η περιορισμένη έναρξη στην περιοχή της Ουάσινγκτον επιτρέπει στη FAA να συγκεντρώσει στοιχεία πριν προχωρήσει σε επέκταση. Το επόμενο ορόσημο δεν θα πρέπει να είναι απλώς η επιτυχία μιας πιλοτικής επίδειξης, αλλά η τεκμηρίωση ότι το SMART παραμένει χρήσιμο όταν ο φόρτος αυξάνεται, ο καιρός επιδεινώνεται ή τα δεδομένα γίνονται ατελή. Εκεί θα φανεί αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει αξιόπιστος συνεργάτης των ελεγκτών και όχι άλλη μία αδιαφανής πηγή ρίσκου.
Πηγή: Ars Technica