Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών απέρριψε οριστικά το εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που επιχειρούσε να περιορίσει το δικαίωμα της ιθαγένειας εκ γενετής, σε μία από τις πιο σημαντικές αποφάσεις της δικαστικής περιόδου 2025-2026.
Η απόφαση
Με ψήφους 6-3, οι δικαστές επικύρωσαν μια συνταγματική αρχή που ίσχυε για περισσότερα από 150 χρόνια: κάθε παιδί που γεννιέται στο αμερικανικό έδαφος αποκτά αυτόματα την αμερικανική υπηκοότητα. Ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, έγραψε την απόφαση της πλειοψηφίας, τονίζοντας ότι η γλώσσα της 14ης Τροπολογίας είναι σαφής και δεν επιδέχεται παρερμηνείας.
Το διάταγμα του Τραμπ, που είχε εκδοθεί νωρίτερα, στόχευε να τερματίσει την αυτόματη υπηκοότητα για παιδιά που γεννιούνται από γονείς που βρίσκονται παράνομα στη χώρα ή διαμένουν με προσωρινή βίζα. Η απόφαση του δικαστηρίου κλείνει οριστικά την πόρτα σε αυτή την προσπάθεια.
Η αντίδραση Τραμπ
Ο πρόεδρος Τραμπ αντέδρασε μέσω των social media, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «πολύ κακή για τη χώρα μας» και προτείνοντας ότι το Κογκρέσο θα μπορούσε να νομοθετήσει για τον τερματισμό της συνταγματικής αυτής διάταξης. Ωστόσο, οι νομικοί αναλυτές σημειώνουν ότι μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε τροποποίηση του Συντάγματος, μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία.
Μια πολυάσχολη δικαστική περίοδος
Η απόφαση για την ιθαγένεια ήταν η κορυφαία των τελευταίων ημερών της δικαστικής περιόδου, αλλά όχι η μοναδική σημαντική. Τον Φεβρουάριο, το δικαστήριο είχε ακυρώσει με ψήφους 6-3 το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων δασμών του Τραμπ. Τον Μάρτιο, έκρινε αντισυνταγματικό τον νόμο του Κολοράντο που απαγόρευε στον Τραμπ να είναι υποψήφιος.
Την ίδια ημέρα, το δικαστήριο αποφάσισε επίσης ότι οι πολιτείες μπορούν να απαγορεύσουν τη συμμετοχή τρανς αθλητριών σε γυναικεία αθλήματα σε σχολεία και κολέγια, και ακύρωσε μια απαγόρευση για τον συντονισμό των προεκλογικών δαπανών.
Τι σημαίνει η απόφαση
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου θεωρείται ιστορική, καθώς επιβεβαιώνει ένα θεμελιώδες συνταγματικό δικαίωμα που είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση. Η 14η Τροπολογία, που υιοθετήθηκε το 1868 μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο, ορίζει ότι «όλα τα πρόσωπα που γεννιούνται ή πολιτογραφούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών».
Νομικοί εμπειρογνώμονες επισημαίνουν ότι η απόφαση θέτει ένα ισχυρό προηγούμενο που προστατεύει την ιθαγένεια εκ γενετής από μελλοντικές απόπειρες περιορισμού της, ανεξάρτητα από το ποιος κατέχει την προεδρία.