Η NASA επιταχύνει το σχέδιό της για μόνιμη παρουσία στη Σελήνη, αναθέτοντας σε τρεις εμπορικές εταιρείες τέσσερις νέες αποστολές προσεδάφισης που προγραμματίζονται για τα τέλη του 2028. Η Astrobotic θα αναλάβει δύο αποστολές, ενώ από μία θα πραγματοποιήσουν η Firefly Aerospace και η Intuitive Machines.
Το συνολικό ύψος των νέων συμβάσεων φτάνει σχεδόν τα 600 εκατ. δολάρια. Δεν πρόκειται για επανδρωμένες πτήσεις ούτε για μια απλή επίδειξη τεχνολογίας: οι αποστολές σχεδιάζονται ως πρακτικά βήματα ώστε να λειτουργούν με ασφάλεια ο εξοπλισμός και, αργότερα, οι άνθρωποι στην επιφάνεια της Σελήνης.
Τέσσερις προσεδαφίσεις, κοινός επιστημονικός σκοπός
Οι πτήσεις εντάσσονται στο πρόγραμμα Commercial Lunar Payload Services (CLPS), με το οποίο η NASA αγοράζει υπηρεσίες μεταφοράς φορτίων από ιδιωτικές εταιρείες. Και οι τέσσερις προσεδαφιστές θα μεταφέρουν την ίδια τριάδα επιστημονικών οργάνων, ώστε οι μετρήσεις από διαφορετικές περιοχές και διαφορετικές συνθήκες προσεδάφισης να μπορούν να συγκριθούν άμεσα.
Το πρώτο είναι το SCALPSS, ένα σύστημα τεσσάρων καμερών που θα καταγράφει τρισδιάστατα πώς τα καυσαέρια των κινητήρων σηκώνουν και μετακινούν τη σεληνιακή σκόνη. Η σκόνη αυτή δεν είναι μια λεπτομέρεια: μπορεί να φθείρει μηχανήματα, να καλύπτει ηλιακά πάνελ και να δημιουργεί κινδύνους όταν πολλά σκάφη επιχειρούν κοντά το ένα στο άλλο.
Το δεύτερο όργανο είναι το Laser Retroreflector Array (LRA), ένας παθητικός ανακλαστήρας λέιζερ. Θα βοηθά σκάφη σε τροχιά και προσεδαφιστές να υπολογίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη θέση τους. Δεν χρειάζεται ηλεκτρική τροφοδοσία ή συντήρηση, άρα μπορεί να μείνει ως σταθερό σημείο αναφοράς στην επιφάνεια για πολύ καιρό.
Η τριάδα συμπληρώνεται από το LETS, έναν φασματογράφο που μετρά το περιβάλλον ακτινοβολίας. Τα δεδομένα του θα δείξουν πόση και τι είδους διαστημική ακτινοβολία δέχεται η επιφάνεια σε διαφορετικά σημεία. Αυτή η γνώση είναι απαραίτητη για τον σχεδιασμό ασφαλέστερων οχημάτων, καταφυγίων και αποστολών μεγάλης διάρκειας.
Από αποστολές φορτίου σε υποδομές
Η NASA έχει ήδη προγραμματίσει 17 παραδόσεις φορτίων στη σεληνιακή επιφάνεια μέσω εμπορικών παρόχων. Παράλληλα εξετάζει νέες υποδομές: έναν πειραματικό πολικό εξερευνητή με την ονομασία PROMISE, επιπλέον προσεδαφιστές για τεχνολογικές και επιστημονικές επιδείξεις, καθώς και ένα δίκτυο επικοινωνίας και πλοήγησης γύρω από τη Σελήνη.
Η λογική θυμίζει την ανάπτυξη ενός απομακρυσμένου σταθμού σε εχθρικό περιβάλλον. Πριν φτάσουν πληρώματα, πρέπει να υπάρχουν αξιόπιστες μεταφορές, ακριβής πλοήγηση, επικοινωνία και συνεχείς μετρήσεις των κινδύνων. Η επανάληψη των ίδιων οργάνων σε πολλούς τόπους λειτουργεί σαν δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών, μόνο που εδώ παρακολουθείται ένα περιβάλλον χωρίς ατμόσφαιρα.
Γιατί έχει σημασία το 2028
Οι αποστολές των τελών του 2028 δεν εγγυώνται από μόνες τους μια μόνιμη βάση. Δημιουργούν όμως τη βάση δεδομένων και την επιχειρησιακή εμπειρία που απαιτούνται για να γίνει αυτό ρεαλιστικό. Οι εταιρείες θα αξιοποιήσουν αναβαθμισμένες εκδόσεις προσεδαφιστών που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε προηγούμενες αποστολές, με στόχο μεγαλύτερη αξιοπιστία και συχνότερες ευκαιρίες εκτόξευσης.
Για τη NASA, το μοντέλο μειώνει την εξάρτηση από ένα μόνο σκάφος ή έναν μόνο ανάδοχο και επιταχύνει τον κύκλο δοκιμής και βελτίωσης. Για την επιστήμη, οι κοινές μετρήσεις θα δώσουν καθαρότερη εικόνα για τους κινδύνους της προσεδάφισης και της μακράς παραμονής στη Σελήνη. Και για τις μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές, είναι ένα ακόμη βήμα από το συμβολικό «επιστρέφουμε στη Σελήνη» προς το πιο δύσκολο «μαθαίνουμε να μένουμε εκεί».
Πηγή: NASA μέσω ScienceDaily