Ο Yann LeCun, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης και πρώην επικεφαλής επιστήμονας AI της Meta, ίδρυσε τα Advanced Machine Intelligence Labs (AMI Labs) στο Παρίσι, με στόχο να δημιουργήσει μια εντελώς νέα μορφή τεχνητής νοημοσύνης που ξεπερνά τα όρια των σημερινών μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM).
\n\n## Μια διαφορετική προσέγγιση στην τεχνητή νοημοσύνη
\n\nΟ LeCun υποστηρίζει ότι συστήματα όπως το ChatGPT, το Claude και το Gemini, παρά τις εντυπωσιακές δυνατότητές τους στον προγραμματισμό, τα μαθηματικά και τη δημιουργία κειμένου, δεν αποτελούν τον δρόμο προς την ανθρώπινη ή έστω ζωική νοημοσύνη. «Δεν μπορούν να διαχειριστούν δεδομένα του πραγματικού κόσμου, απλώς δεν είναι φτιαγμένα για αυτό», δήλωσε χαρακτηριστικά στο περιθώριο του συνεδρίου VivaTech.
\n\nΣύμφωνα με τον ίδιο, τα LLM συσσωρεύουν γνώση και την αναπαράγουν, αλλά δεν διαθέτουν πραγματική κατανόηση. «Δεν είναι ιδιαίτερα έξυπνα. Δεν έχουν υποκείμενη κατανόηση του κόσμου», τονίζει.
\n\n## Η επένδυση-μαμούθ και το σύστημα JEPA
\n\nΠαρά τις αμφιβολίες για τα τρέχοντα μοντέλα, οι επενδυτές δείχνουν τεράστια εμπιστοσύνη στο όραμα του LeCun. Τα AMI Labs συγκέντρωσαν περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια στον πρώτο γύρο χρηματοδότησης, με τη συμμετοχή της Nvidia και του επενδυτικού ταμείου του Jeff Bezos — μία από τις μεγαλύτερες seed χρηματοδοτήσεις στην ιστορία της Ευρώπης.
\n\nΤο μυστικό όπλο της εταιρείας ονομάζεται Joint Embedding Predictive Architecture (JEPA). Πρόκειται για ένα σύστημα που δημιουργεί αφηρημένες αναπαραστάσεις του πραγματικού κόσμου, φιλτράροντας άχρηστες πληροφορίες και κρατώντας μόνο ό,τι χρειάζεται για τη λήψη αποφάσεων. Σε αντίθεση με ένα LLM, το JEPA δεν επιχειρεί να προβλέψει κάθε λεπτομέρεια — για παράδειγμα, κατανοεί ότι ένα στυλό που αφήνεται όρθιο θα πέσει, αλλά δεν χρειάζεται να μαντέψει προς ποια κατεύθυνση.
\n\n## Η πρόκληση της ρομποτικής
\n\nΗ ανάπτυξη μιας πιο ευέλικτης τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί προτεραιότητα για τη ρομποτική βιομηχανία. Δισεκατομμύρια δολάρια έχουν επενδυθεί στην κατασκευή ανθρωποειδών ρομπότ, ωστόσο η εκπαίδευσή τους σε οικιακές εργασίες όπως το σιδέρωμα ή το πλύσιμο πιάτων αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή.
\n\n«Τα LLM είναι σε μεγάλο βαθμό άχρηστα για τη ρομποτική», υποστηρίζει ο LeCun, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς ότι η απλή κλιμάκωση των γλωσσικών μοντέλων θα οδηγήσει σε υπεράνθρωπη νοημοσύνη.
\n\n## Παράλληλες προσπάθειες και το μέλλον
\n\nΗ προσέγγιση του LeCun δεν είναι η μοναδική. Ο Ingmar Posner, καθηγητής Εφαρμοσμένης Τεχνητής Νοημοσύνης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ηγείται μιας ομάδας που αναπτύσσει ένα «μηχανιστικό μοντέλο κόσμου», το οποίο οργανώνει τη γνώση με τρόπο που η AI μπορεί να αξιοποιήσει αποδοτικά. Η DeepMind εργάζεται πάνω στο μοντέλο Genie, ενώ η Fei-Fei Li ίδρυσε τη World Labs για να αναπτύξει ένα νέο μοντέλο AI.
\n\nΤα AMI Labs προγραμματίζουν να ολοκληρώσουν τη βελτιστοποίηση του μοντέλου τους εντός του έτους και να το θέσουν σε εφαρμογή σε βιομηχανικά περιβάλλοντα το 2027. Αν η προσπάθεια στεφθεί με επιτυχία, ο LeCun οραματίζεται ένα μέλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα λειτουργεί ως έξυπνος βοηθός για τον άνθρωπο. «Ακόμα κι αν τα συστήματα AI γίνουν εξυπνότερα από εμάς, η αλληλεπίδρασή μας θα μοιάζει με εκείνη ενός ηγέτη με τους βοηθούς του — πολλοί από τους οποίους είναι εξυπνότεροι από τον ίδιο», καταλήγει.